Hooggerechtshof VS (2025): staten mogen genderzorg voor minderjarigen verbieden — 6 tegen 3

Op 18 juni 2025 deed het Amerikaanse Hooggerechtshof uitspraak in United States v. Skrmetti — een van de meest verwachte rechtszaken van het jaar op het gebied van genderzorg voor minderjarigen.

Uitkomst: 6 tegen 3 ten gunste van de staat Tennessee. Staten hebben de bevoegdheid om puberteitsremmers en hormoontherapie voor minderjarigen te verbieden.

Wat er werd beslist

De zaak draaide om Senate Bill 1 — een Tennesseewet die medische geslachtstransitiebehandelingen voor minderjarigen verbiedt. De federale overheid (Biden-administratie) had de wet aangevochten als discriminatie op basis van geslacht, wat een strengere rechterlijke toets zou vereisen.

Chief Justice Roberts, schrijvend voor de meerderheid, wees dat argument af. De wet maakt onderscheid op basis van leeftijd en medisch gebruik — niet op basis van geslacht. Daarmee geldt de soepele "rational basis"-toets, waarbij staten brede beleidsruimte hebben.

"Onze rol is niet om de wijsheid, eerlijkheid of logica van de wet te beoordelen, maar alleen om te verzekeren dat ze de gelijkheidsgarantie van het Veertiende Amendement niet schendt."

— Chief Justice John Roberts, meerderheidsopinie

Roberts voegde toe: "Recente ontwikkelingen onderstrepen alleen maar de noodzaak van wetgevende flexibiliteit op dit terrein" — een verwijzing naar de groeiende internationale wetenschappelijke twijfel over de effectiviteit van de behandelingen.

Dissent: "onuitsprekelijke schade"

Rechter Sotomayor schreef een scherpe dissent:

"De meerderheid laat een wet die duidelijk discrimineert op basis van geslacht door als slechts rational basis. Door juist op het meest cruciale punt terug te deinzen voor betekenisvolle rechterlijke toetsing, verlaat dit Hof transgenderkinderen en hun families aan politieke grillen."

— Rechter Sonia Sotomayor, dissent

Gevolgen: 27 staten

Op het moment van de uitspraak hadden 27 Amerikaanse staten al wetgeving ingevoerd die genderzorg voor minderjarigen beperkt of verbiedt. De uitspraak bevestigt de grondwettelijkheid van die wetten.

De beslissing sluit aan bij een reeks eerdere wetgevende en uitvoerende maatregelen onder de Trump-administratie en bij wetenschappelijke twijfel over de veiligheid van puberteitsremmers:

• 28 januari 2025: Executive Order 14187 verbood federale financiering van genderbehandelingen voor personen onder 19 jaar
• Voorstellen om Medicaid- en Medicare-financiering te koppelen aan het niet-aanbieden van genderzorg aan kinderen

Internationale context

De Skrmetti-uitspraak past in een bredere internationale trend. De Britse Cass Review (2024) concludeerde dat het wetenschappelijk bewijs voor genderzorg bij jongeren alarmerend zwak is. Finland, Zweden, Noorwegen en Denemarken beperkten al eerder medische behandelingen. De nieuwe Duitse richtlijnen (2025) verplichten grondige psychologische beoordeling als voorwaarde.

Het Hooggerechtshof verwees expliciet naar deze "recente ontwikkelingen" als reden voor terughoudendheid — rechters moeten de wetenschap haar werk laten doen, niet vooruitlopen op een debat dat nog niet is beslecht.

Bronnen:

• SCOTUSblog. United States v. Skrmetti. scotusblog.com
• KFF (2025). What are the Implications of the Skrmetti Ruling? kff.org
• The White House (2025). Executive Order 14187: Protecting Children from Chemical and Surgical Mutilation. whitehouse.gov