Na vroege sociale transitie blijft 97,5% transgender

In 2022 publiceerde het Trans Youth Project een veelbesproken studie in Pediatrics: een 5-jaars follow-up van 317 kinderen die voor hun twaalfde jaar sociaal waren getransitioneerd. De resultaten werden breed geciteerd als bewijs dat vroege sociale transitie veilig en stabiel is. Maar de interpretatie is omstreden.

Wat de studie vond

De kinderen hadden gemiddeld op 8,1-jarige leeftijd hun sociale transitie voltooid. Vijf jaar later:

• 94% identificeerde zich nog als binair transgender
• 3,5% identificeerde zich als non-binair
• Slechts 2,5% identificeerde zich als cisgender (teruggekeerd naar geboortegeslacht)
• 7,3% had op enig moment een "retransitie" meegemaakt, maar de meesten keerden daarna terug naar een transgender-identiteit
• Jongeren die vóór hun 6e jaar transitioneerden, desisteerden iets vaker (5,6%) dan die na hun 6e jaar (0,5%)

De dominante interpretatie: stabiel en veilig

Voorstanders van gender-affirming care gebruiken deze studie als bewijs dat kinderen die vroeg sociaal transitioneren, dit later zelden "terugnemen". De lage desistance-rate van 2,5% wordt gepresenteerd als bewijs dat vroege sociale transitie een goede voorspeller is van blijvende transgender-identiteit.

De kritische lezing: een ander verhaal

Maar kritische onderzoekers — waaronder Zeki Bayraktar (2025) en Adam Omary (2025) — lezen dezelfde data heel anders. Hun argument:

• Historisch desisteert 61–88% van de kinderen met genderdysforie als ze niet sociaal transitioneren
• Na vroege sociale transitie desisteert slechts 2,5%
• Dit betekent niet dat sociale transitie de "juiste" kinderen selecteert — het kan betekenen dat de sociale transitie zelf de persistentie veroorzaakt

Met andere woorden: de studie laat mogelijk niet zien dat vroege transitioneerders "echte" transgenders zijn die terecht werden herkend. Ze laat mogelijk zien dat vroege sociale transitie een onomkeerbaar traject in gang zet, ongeacht de onderliggende aard van de genderdysforie.

Het mechanisme

Onderzoek van Steensma et al. (2013) liet al zien dat sociale transitie de sterkste voorspeller is van persistentie. Een kind dat op school als meisje door het leven gaat, een nieuwe naam krijgt en door vrienden en familie anders wordt aangesproken, bouwt een sociale identiteit op die moeilijk terug te draaien is — psychologisch, sociaal en emotioneel.

Dit is geen bewijs van kwade opzet bij ouders of klinieken. Het is een waarschuwing: vroege sociale transitie is niet neutraal. Het is een interventie met vergaande gevolgen, die de latere keuze voor medische behandeling sterk beïnvloedt.

Wat ontbreekt in de studie

Een cruciale beperking: de studie heeft geen controlegroep van kinderen met vergelijkbare genderdysforie die niet sociaal transitioneerden. Zonder die vergelijking is het onmogelijk te zeggen of de hoge persistentie een eigenschap is van het kind, of van de interventie.

Bronnen:

• Olson K.R. et al. (2022). Gender Identity 5 Years After Social Transition. Pediatrics / PMC. PMC
• Steensma T.D. et al. (2013). Factors Associated With Desistence and Persistence of Childhood Gender Dysphoria. JAACAP.
• Bayraktar Z. (2025). Iatrogenic Gender Dysphoria and Harm Cycle in Gender Affirming Care. Journal of Sex & Marital Therapy. tandfonline.com
• SEGM: Early Social Gender Transition in Children is Associated with High Rates of Transgender Identity in Early Adolescence. segm.org