Vruchtbaarheid verloren door transitie — wat klinieken je (niet) vertellen
Veel mensen die op jonge leeftijd beginnen met medische transitie, ontdekken later dat ze onvruchtbaar zijn. Klinieken informeren hier niet altijd proactief over.
Eén van de meest ingrijpende maar minst besproken gevolgen van medische transitie is het verlies van vruchtbaarheid. Voor jongeren die op 16- of 17-jarige leeftijd beginnen met hormoontherapie, is de kans groot dat zij later geen biologische kinderen kunnen krijgen.
Hoe transitie de vruchtbaarheid beïnvloedt
Testosteron (FtM transitie): Langdurig gebruik van testosteron onderdrukt de ovulatie en kan de eicellen beschadigen. Hoewel de menstruatie bij veel vrouwen terugkeert na het stoppen met testosteron, is de vruchtbaarheid niet gegarandeerd. Bij jongeren die beginnen voor de eerste ovulaties, zijn de eicellen nooit volledig gerijpt.
Oestrogeen + antiandrogenen (MtF transitie): Langdurig gebruik van anti-androgenen en oestrogeen leidt bij de meeste mensen tot onvruchtbaarheid. Het zaadtelling daalt sterk, en bij langdurig gebruik kunnen de teelballen atrofiëren.
Puberteitsremmers: Jongeren die starten met remmers vóór de puberteit en direct doorgaan naar hormoontherapie (wat 98% doet) hebben nooit vruchtbare zaad- of eicellen ontwikkeld. Invriezen vóór start is de enige optie — maar die optie wordt niet altijd aangeboden.
Wat klinieken doen (en laten)
Sommige klinieken bieden vruchtbaarheidsbehoud aan voorafgaand aan hormoontherapie. Maar dit is niet standaard in alle Nederlandse instellingen, en de informatie hierover wordt niet altijd actief gecommuniceerd — zeker niet aan jongeren en ouders die in een snel traject zitten.
Bovendien: invriezen van eicellen of zaad is duur (duizenden euro's), invasief, en psychologisch belastend voor een tiener die al in de war is.
Spijt over vruchtbaarheid
Detransitioners en transgenders die later kinderen willen, melden regelmatig dat ze niet adequaat zijn geïnformeerd over het risico op onvruchtbaarheid. Dit is een vorm van schending van informed consent die directe gevolgen heeft voor de rest van hun leven.
Als jij of iemand in je omgeving overweegt te beginnen met medische transitie, vraag dan expliciet naar vruchtbaarheidsbehoud. Het is je recht om hier volledig over te worden geïnformeerd.
Bronnen: SEGM (2022). Fertility and Transgender Youth. — De Vries A.L.C. et al. (2011). JAACAP.
Deel dit artikel: