Zweden, Finland en Denemarken stoppen medische transitie voor jongeren
De Scandinavische landen trekken de rem stevig aan op medische transitie voor minderjarigen vanwege onvoldoende bewijs. Nederland wacht nog af.
Zweden was jarenlang een progressief voorbeeldland op het gebied van transgender-rechten. Het land had een van de toegankelijkste systemen voor medische transitie. Maar in 2022 draaide Zweden de koers radicaal om.
Zweden (2022)
Het Zweedse Karolinska ziekenhuis — een van de meest gerenommeerde medische instellingen ter wereld — besloot om hormoontherapie bij minderjarigen onder de 18 jaar te stoppen, behalve in uitzonderingsgevallen. De reden: "de risico's zijn groter dan de mogelijke voordelen."
De Zweedse Socialstyrelsen (gezondheidszorgautoriteit) publiceerde nieuwe richtlijnen: medische behandeling voor transgender jongeren mag alleen in strikt wetenschappelijk onderzoek worden voortgezet.
Finland (2020)
Finland was de eerste. Al in 2020 herzag het Finnish Institute for Health and Welfare de richtlijnen. Medische behandeling voor jongeren met genderdysphorie is sindsdien alleen toegestaan voor ernstige, langdurige en aantoonbare gevallen — na uitgebreide psychologische screening.
Denemarken (2023)
In 2023 kondigde Denemarken aan dat puberteitsremmers bij minderjarigen alleen nog worden voorgeschreven in het kader van geregistreerde klinische studies. Elke andere toepassing is gestopt.
Het Verenigd Koninkrijk (2024)
Na het Cass Review sloot de Tavistock-kliniek en werden de Britse richtlijnen fundamenteel herzien. Puberteitsremmers zijn praktisch verboden voor transgender jongeren.
Nederland
In Nederland zijn de richtlijnen niet veranderd. VUmc en UMCG blijven het affirmative care model hanteren. Er is geen nationale review gestart. Het ministerie van Volksgezondheid heeft geen nieuwe richtlijnen uitgevaardigd.
De kloof tussen Nederland en zijn buurlanden en de Scandinavische landen groeit. Nederlandse jongeren krijgen een behandeling die elders inmiddels als onvoldoende onderbouwd wordt gezien.
Wat Nederlandse ouders kunnen doen
Als ouder of jongere heb je het recht om een second opinion te vragen, de kliniek te vragen naar de evidence achter hun behandelprotocol, en een klacht in te dienen als je onvoldoende geïnformeerd bent. Zie onze Hulp-pagina.
Bronnen: Swedish Socialstyrelsen (2022). Cass Review (2024). Finlands THL (2020). Deens Sundhedsstyrelsen (2023).
Deel dit artikel: