Transspijt logoTransspijt

Deel 4 van 5

SOC8 en de verdwenen leeftijdsgrenzen

In de definitieve SOC8 verdwenen de concrete leeftijdsminima voor onomkeerbare ingrepen. Rechtbankstukken uit 2024 laten zien dat politieke en juridische druk daarbij een rol speelde.

De achtste Standards of Care, verschenen in 2022, zou de wetenschappelijke basis onder de moderne genderzorg moeten vormen. De WPATH Files en de geschiedenis van het document zelf laten zien dat de totstandkoming niet door de wetenschap werd gestuurd, maar mede door politieke en juridische overwegingen — met name bij de leeftijdsgrenzen.

Het verdwenen leeftijdsminimum

Een eerdere versie van SOC8 bevatte concrete minimumleeftijden voor verschillende ingrepen: leeftijden waaronder hormonen of operaties niet zouden moeten plaatsvinden. SOC8 verscheen op 6 september 2022 nog met leeftijden (onder meer hormonen vanaf 14 en borstoperaties vanaf 15); via een correctie op 15 september 2022 verdwenen die getallen. In plaats van harde grenzen kwam er een verwijzing naar de individuele beoordeling door de behandelaar. Daarmee viel de objectieve ondergrens weg die jongeren tegen vroegtijdig ingrijpen beschermde.

De rol van juridische en politieke druk

Volgens rechtbankstukken die The New York Times in juni 2024 beschreef, drong de staf van Rachel Levine, destijds Assistant Secretary for Health in de Verenigde Staten, er bij WPATH op aan de leeftijdsgrenzen te schrappen (bron). De concrete leeftijden werden dus niet geschrapt omdat nieuwe wetenschap dat rechtvaardigde, maar omdat vaste leeftijdsgrenzen onwelkom waren. Een harde ondergrens zou behandelingen onder die leeftijd moeilijker te verdedigen maken en zou activistische en juridische bezwaren oproepen. Door de getallen te vervangen door individuele beoordeling werd de richtlijn flexibeler — en moeilijker aanvechtbaar.

Wetenschap als sluitstuk in plaats van uitgangspunt

De Cass Review concludeerde in 2024 dat het bewijs onder de kernbehandelingen van de jeugdgenderzorg — puberteitsremmers en cross-sekse hormonen — opmerkelijk zwak is. SOC8 presenteert diezelfde behandelingen als gevestigde zorg. Het contrast laat zien dat de richtlijn de conclusie vooropstelde en de onderbouwing daaromheen vormde, in plaats van de behandeling te laten volgen uit het bewijs.

De kern van het probleem

Het schrappen van de leeftijdsminima maakte SOC8 juridisch robuuster, maar ontnam jongeren een concrete beschermingsgrens. Een richtlijn die buigt voor juridische druk in plaats van voor bewijs, beschermt de instelling, niet de patiënt.

→ Volgende: Gevolgen voor Nederland.

Bronnen bij dit deel