Dr. Lisa Littman — detransitie en gendergeneeskunde (presentatie 2022)

In deze presentatie bespreekt Dr. Littman de bevindingen van haar studie onder honderd detransitioners.

Over Dr. Lisa Littman

Dr. Lisa Littman is arts en onderzoeker en op het moment van deze presentatie voorzitter van het Institute for Comprehensive Gender Dysphoria Research. Eerder vervulde zij academische posities, waaronder aan de Brown University School of Public Health. Haar artikel uit 2018 beschreef het verschijnsel dat tieners zich als transgender gaan identificeren zonder genderdysforie in de kindertijd. In deze presentatie bespreekt zij een van de eerste enquêtes onder mensen die hun transitie hebben teruggedraaid: een vragenlijst die door honderd detransitioners werd ingevuld.

Wat detransitie is en hoe vaak het voorkomt

Littman omschrijft detransitie als het stoppen of terugdraaien van een gendertransitie. Dat is volgens haar niet hetzelfde als spijt: er zijn mensen die detransitioneren zonder spijt, en mensen met spijt die niet detransitioneren, al is er waarschijnlijk overlap. Ze maakt onderscheid tussen kerndetransitie, waarbij iemand zich niet langer als transgender identificeert, en niet-kerndetransitie, om redenen als discriminatie, druk van anderen of medische complicaties. Betrouwbare cijfers over hoe vaak detransitie voorkomt zijn lastig vast te stellen: veel detransitioners keren niet terug naar de kliniek en de uitkomst hangt sterk af van hoe detransitie wordt gedefinieerd en hoe lang mensen worden gevolgd. Ze noemt dat de gemiddelde tijd tot spijt vaak acht tot tien jaar bedraagt, en dat schattingen uiteenlopen van minder dan één procent tot recentere Britse audits van 6,9 en 9,8 procent.

Bevindingen uit haar onderzoek onder honderd detransitioners

De deelnemers waren tussen de 18 en boven de 60 jaar, overwegend geboren als vrouw, voornamelijk uit de VS, het VK, Canada en Australië. De geboren vrouwen waren jonger toen ze zorg zochten en detransitioneerden, en bleven korter getransitioneerd dan de geboren mannen. Bij de redenen om te detransitioneren noemt Littman onder meer dat de persoonlijke opvatting over man en vrouw veranderde, zorgen over medische gevolgen, uitblijvende verbetering van de mentale gezondheid, en het besef dat de dysforie samenhing met bijvoorbeeld trauma of een psychische aandoening. Ze beschrijft verschillende narratieven, waaronder trauma of mentale gezondheid, discriminatie en externe druk, geïnternaliseerde homofobie, sociale invloed, en een non-binair narratief. Meer dan de helft vond de evaluatie vooraf ontoereikend, en slechts 24 deelnemers vertelden hun behandelaar dat ze gedetransitioneerd waren.

Pleidooi voor breder onderzoek

Littman benadrukt dat detransitie-ervaringen divers zijn en dat het publieke debat ze sterk versimpelt. Ze stelt dat de gezondheid en het welzijn van iedereen met genderdysforie voorop zou moeten staan, waarbij verschillende benaderingen voor verschillende mensen passend kunnen zijn. Ze wijst erop dat het beschikbare bewijs voor medische transitie bij jongeren vooral gebaseerd is op ernstige, vroeg ontstane dysforie, terwijl de huidige groep patiënten daar sterk van verschilt. In de vragenronde gaat ze in op sociale besmetting binnen vriendengroepen, op de samenhang met autisme, en op de vraag of sociale transitie bij kinderen de persistentie kan vergroten. Volgens haar is op die punten meer onderzoek nodig.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

In deze presentatie bespreekt Dr. Littman de bevindingen van haar studie onder honderd detransitioners. Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.