PowNed: transitiespijt — 'ik zat in het verkeerde lichaam'
PowNed spreekt met iemand die na een medische transitie spijt heeft gekregen en terugblikt op de beslissing die hij maakte toen hij geloofde in het verkeerde lichaam te zitten. Het item belicht hoe het gevoel van genderdysforie en de overtuiging verkeerd geboren te zijn niet altijd een permanente toestand blijkt te zijn. Een Nederlandstalig getuigenis over transitiespijt.
Over PowNed
PowNed is een Nederlandse omroep die kritische en soms ongemakkelijke onderwerpen niet uit de weg gaat. In deze reportage komen mensen aan het woord die na een medische transitie spijt hebben gekregen of die terugkijken op wat een transitie met hun leven heeft gedaan. Centraal staat onder meer het verhaal van Patrick, wiens gezondheid en welzijn na de transitie sterk achteruitgingen. Daarnaast komen andere stemmen voorbij, waaronder iemand die juist midden in een transitie zit en spreekt over de eigen onzekerheid over de toekomst. PowNed presenteert daarmee verschillende kanten van een gevoelig onderwerp.
Het verhaal van Patrick
Een groot deel van de reportage draait om Patrick, die in de jaren na zijn transitie zwaar te lijden had. In beeld komt iemand die dagelijks voor hem zorgt, zijn medicijnen beheert en die vertelt dat Patrick zelf zijn medicatie niet meer bij de apotheek mocht ophalen vanwege eerdere suïcidepogingen. Patrick beschrijft zijn situatie als een gevangenis: een deur waarvan de sleutel is weggegooid, met tralies om zich heen. Hij vertelt dat hij vaak het liefst op bed lag, geen energie meer had en eigenlijk niet meer wilde leven. Volgens naasten was hij ooit een vrolijke jongen, maar belandde hij na de transitie in een zware depressie. In de reportage wordt vermeld dat Patrick onverwacht is overleden op 45-jarige leeftijd.
Vertrouwen in de zorg en de gevolgen
Een terugkerend thema is het vertrouwen dat mensen in artsen en zorgverleners stelden. Naasten vertellen hoe ze in eerste instantie achter de transitie stonden, omdat die werd voorgesteld als een oplossing voor psychische problemen, maar dat dit achteraf anders uitpakte. Er klinkt het verwijt dat zorgverleners niet beseffen wat ze hebben aangericht. In de getuigenissen komt naar voren hoe ingrijpend en onomkeerbaar bepaalde keuzes zijn: er wordt gesproken over littekens en over het verlies van het vermogen om kinderen te krijgen. Eén persoon vertelt over een kinderwens en het verdriet daarover, en hoe moeilijk het is daar open over te zijn.
Spreken over een gevoelig onderwerp
De reportage laat zien hoe beladen het praten over transitiespijt is. Iemand vertelt zich altijd sterk en groot te moeten houden en geen ruimte te voelen om openlijk verdriet te tonen, uit angst dat dat anderen zou schaden. Tegelijk klinkt waardering voor de mensen die wél in beeld durven te komen; volgens een deelnemer is dat slechts het topje van de ijsberg en zijn er veel meer mensen die zich om uiteenlopende redenen niet durven uit te spreken. Zo brengt PowNed verschillende ervaringen samen, van diepe spijt tot voortdurende twijfel, rond de vraag wat een transitie met een mensenleven kan doen.