Transgender Spijt — een Nederlandse documentaire
Deze Nederlandse documentaire geeft stem aan mensen die medisch transitoneerden en daar achteraf spijt van hebben.
Deze documentaire bevat Nederlandstalig materiaal.
Over deze documentaire
Deze Nederlandse documentaire van Zembla onderzoekt wie in aanmerking komt voor een geslachtsveranderende operatie en geeft het woord aan mensen die juist niet in de spotlights willen staan. Terwijl op televisie en internet vooral transgenders te zien zijn die gelukkig zijn, vertelt de documentaire dat de operatie voor sommige mensen het leven heeft verwoest. Centraal staat Patrick, die zich na zijn transitie Patricia noemde, voor het eerst zijn verhaal vertelt en uiteindelijk besluit weer als man door het leven te gaan.
Het verhaal van Patrick
Patrick werd als jongen geboren en ontwikkelde later de wens om vrouw te worden. In 1998 bezocht hij het universitair medisch centrum in Groningen, maar haakte in 1999 af. In 2006 ging hij opnieuw naar de genderpoli en kreeg na enkele gesprekken groen licht voor vrouwelijke hormonen en een real-life periode. In juni 2008 onderging hij de operatie. Enkele maanden later viel hij in een diepe put en kreeg spijt. In zijn medisch dossier las hij later dat al in 1999 was vastgesteld dat er bij hem geen sprake was van transseksualiteit, iets wat hem volgens hemzelf nooit was verteld. Volgens zijn behandelaars speelden onder meer een borderline-persoonlijkheidsstoornis, verslavingsproblematiek en PTSS een rol. Na jaren van lijden kreeg Patrick toestemming voor euthanasie.
Kritiek op diagnostiek en zorg
Verschillende deskundigen uiten zorgen over de diagnostiek. Professor Joost à Campo hield rond 2000 een enquête onder psychiaters en constateerde een grote overlap met andere psychiatrische problematiek; hij pleit voor een onafhankelijke toetsingscommissie. Klinisch psycholoog Dorine Sellenraad, die rond 2000 bij het VU-genderteam werkte, miste een kritische houding bij de indicatiestelling en stelde een verbeteringsplan op dat niet werd overgenomen, waarna ze vertrok. Tussen 1972 en 2015 vonden in het VU medisch centrum ruim 5000 geslachtsaanpassende operaties plaats; het aantal intakes steeg van zo'n 200 in 2008 naar ruim 700 in 2015. Het VU stelt dat minder dan één procent van de patiënten spijt heeft, maar critici wijzen erop dat een deel van de patiënten daarna niet meer gesproken kon worden.
Andere stemmen en herstel
De documentaire toont ook andere ervaringen. De 22-jarige Jori, als meisje geboren, ervaart zijn transitie naar man als bevrijdend. De 82-jarige Corine van Tongerlo onderging vijftig jaar geleden als een van de eersten een operatie in Casablanca en leidde een gelukkig leven, maar kende ook transvrouwen voor wie het tragisch eindigde, onder wie Katrien die zelfdoding pleegde. Beheerder van een facebookpagina Brood Haak vertelt dat men elkaar onderling niet altijd eerlijk informeert. Voor herstel verwijst de documentaire naar professor Miroslav Djordjevic in Servië, die zich heeft gespecialiseerd in hersteloperaties bij spijtoptanten.