Achttien, twee weken hormonen, en de zekerheid is alweer weg

Op een forum voor mensen die twijfelen over hun gender postte een achttienjarige, geboren als jongen, een verhaal dat inmiddels rondgaat als voorbeeld van hoe snel een transitie kan omslaan. Twee maanden geleden voelde de persoon voor het eerst zeker een meisje te zijn. Binnen die twee maanden volgde de stap naar oestrogeen-injecties. En na nog geen twee weken hormonen begon die zekerheid alweer te wankelen: op een wandeling voelde de persoon zich ineens “meer een jongen”, en de intense blijdschap van eerder — bij make-up, bij een vrouwelijke naam — was verdwenen. Psycholoog en Substack-auteur Sarah Mittermaier, die op haar nieuwsbrief gender:hacked gender-kritisch schrijft over transgenderzorg, las het verhaal en ontleedde het patroon erachter.

Eerst het idee, dan pas de klachten

Mittermaier signaleert dat bij deze persoon de onvrede met het eigen lichaam pas kwam ná het idee trans te zijn, niet ervoor. In de reacties onder het eigen bericht schrijft de jongere dat pas werd gelet op alles wat “mannelijk” aanvoelde — de kaaklijn, de borstkas, de wenkbrauwbeenderen — nadat het idee “misschien ben ik trans” al was opgekomen. Die volgorde is volgens Mittermaier veelzeggend: wanneer lichamelijk ongemak volgt op een identiteitsgedachte in plaats van eraan vooraf te gaan, wijst dat eerder op een psychologisch proces dan op vroeg ontstane genderdysforie.

Voortdurend jezelf controleren

Een tweede patroon dat Mittermaier benoemt is de constante zelfobservatie: op elk moment van de dag wordt bijgehouden hoe “vrouwelijk” of “mannelijk” het gevoel op dat ogenblik aanvoelt — zoals tijdens die wandeling, waarop het gevoel ineens omsloeg naar “meer jongen”. Die voortdurende innerlijke meting maakt het eigen gevoel volgens haar juist onbetrouwbaarder, niet betrouwbaarder: wie continu naar signalen zoekt, vindt ze ook waar ze niet stonden.

Van twijfel naar hormonen in twee maanden

Wat Mittermaier vooral opvalt, is de snelheid. Twee maanden na de eerste twijfel volgde al de stap naar oestrogeen — en pas ná de start van de hormonen, niet ervoor, sloeg het gevoel om. Ze oppert dat oestrogeen mogelijk het libido en daarmee de gedrevenheid richting transitie tijdelijk dempte, of dat de fantasie over transitie meer voldoening gaf dan de werkelijkheid ervan. Het is precies het scenario waar critici van snelle medicalisering van jonge mensen voor waarschuwen: een ingrijpende, deels onomkeerbare stap wordt gezet binnen enkele weken na het ontstaan van twijfel, zonder dat er tijd is geweest om te zien of het gevoel standhoudt.