Psychotherapeut onthult de psychologische drijfveren achter transgenderisme — Dr. Az Hakeem

De Britse psychiater Dr. Az Hakeem bespreekt de onderliggende psychologische patronen die hij in zijn klinische praktijk tegenkomt bij patiënten met

Over Dr. Az Hakeem

Dr. Az Hakeem is een Britse psychiater en psychotherapeut. In dit gesprek vertelt hij dat hij ongeveer vijftien jaar in de NHS werkte en inmiddels volledig in een privépraktijk werkzaam is. Hij beschrijft zichzelf als een zeldzame combinatie: zowel consultant-psychiater als psychotherapeut. Zijn bekendheid dankt hij aan zijn werk rond genderdysforie, dat hij naar eigen zeggen gedurende twaalf jaar behandelde via psychotherapie. Hij benadrukt dat hij dat onderwerp nu niet meer behandelt, omdat het klimaat eromheen volgens hem te moeilijk is geworden; andere klachten behandelt hij nog wel.

Achtergrond en weg naar de psychotherapie

Hakeem vertelt dat hij vóór zijn studie twijfelde tussen geneeskunde en beeldende kunst en uiteindelijk voor geneeskunde koos. Vanuit zijn artistieke interesse raakte hij gefascineerd door het idee dat een geslacht medisch kon worden veranderd. Tijdens een vroege baan in de plastische chirurgie assisteerde hij bij operaties en vroeg hij zich af wat zich ondertussen in het hoofd van mensen afspeelde; die vraag naar de geest dreef hem richting de psychiatrie. Hij stelt dat er in zijn beleving destijds weinig diepgaand werd nagedacht over de psychologische kant. Later werkte hij twaalf jaar bij de Portman Clinic, onderdeel van het Tavistock-and-Portman-verband, waar verschillende behandelaars zich elk op een eigen thema toelegden. Daar zette hij een dienst op die uitsluitend psychotherapie bood en losstond van enige genderkliniek. Daardoor was hij naar eigen zeggen geen poortwachter die toegang tot behandelingen verleende of weigerde, maar bood hij volwassenen een neutrale, verkennende ruimte om open te praten over hun gevoel dat er iets mis was met hun geslacht of gender.

Zijn kijk op de term "trans" en op onderliggende patronen

Volgens Hakeem is "trans" een weinig bruikbare paraplubegrip dat heel verschillende groepen samenvoegt. Hij onderscheidt mensen die hij vroeger transseksuelen noemde — een kleine groep die meent het andere geslacht te moeten zijn — van een veel grotere groep die hij als transvestieten omschrijft. Binnen die laatste groep maakt hij onderscheid tussen mensen die seksueel opgewonden raken van het dragen van kleding van het andere geslacht en mensen die er vooral een gevoel van bijvoorbeeld meer zelfvertrouwen aan ontlenen. Daarnaast noemt hij wat hij autogynefilie of AGP noemt: in zijn omschrijving mannen met de seksuele fantasie om vrouwelijke lichaamsdelen te hebben, wat hij onderscheidt van het opgewonden raken door kleding. Hij merkt op dat deze begrippen in zijn ogen vaak door elkaar worden gehaald in het zogenoemde gender-kritische debat. Hakeem koppelt deze patronen aan een psychoanalytisch perspectief waarin volgens hem aan de basis van zulke uitingen vaak een trauma ligt. Hij beschrijft trauma met meerdere mogelijke uitkomsten, variërend van geen gevolgen, via klachten in de richting van PTSS, tot — zelden — een seksualisering ervan, waarmee iemand in zijn visie greep krijgt op wat anders bedreigend zou zijn. Hij illustreert dit met een klinisch beeld van een jongen met een als verstikkend ervaren, overheersende moeder. Het materiaal in deze video is een gesprek waarin Hakeem zijn klinische interpretaties deelt; het betreft zijn eigen visie en ervaringen, niet een vaststaand wetenschappelijk feit.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

De Britse psychiater Dr. Az Hakeem bespreekt de onderliggende psychologische patronen die hij in zijn klinische praktijk tegenkomt bij patiënten met Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.