Detransitie en reflecties op het affirmatieve zorgmodel — Bigger Picture Conference

Over Lisa Marchiano

Lisa Marchiano is auteur en Jungiaans analyticus. In deze presentatie op de Bigger Picture Conference (2023) deelt zij inzichten uit haar klinische praktijk met detransitionerende cliënten. Ze noemt ook de Gender Exploratory Therapy Association, waar zij samen met een collega een maandelijkse klinische casusbespreking begeleidt. Haar centrale thema is "realiteit": het verschil tussen wat sociaal is afgesproken en de directe, feitelijke werkelijkheid die volgens haar niet afhangt van theoretische constructies. Haar stelling is dat het loskoppelen van de realiteit niet naar grotere psychologische gezondheid leidt, maar het vermogen om in de wereld te functioneren juist belemmert.

Casussen en de rol van schuld

Marchiano bespreekt de casus van Lucy (gepresenteerd met toestemming, met versluierde identificerende details), de oudste van twee dochters uit een intact middenklassengezin. Lucy wist zich sinds haar veertiende tot vrouwen aangetrokken en begon op haar negentiende met testosteron; binnen ongeveer een jaar onderging zij een dubbele mastectomie en een verwijdering van baarmoeder en eierstokken. Op haar 22e begon zij met detransitie en negen maanden later kwam zij bij Marchiano in behandeling, in grote nood en met suïcidale plannen. Het werk richtte zich op rouw om het verlies van haar relatie en haar gezonde lichaam. Marchiano beschrijft dat detransitionerende cliënten de schuld vaak volledig bij zichzelf leggen, terwijl volwassenen, therapeuten en artsen hen vertelden dat transitie hun problemen zou oplossen. Ze noemt ook comorbide problematiek die aan Lucy's transitie voorafging: OCD vanaf haar vroege tienerjaren, en anorexia en boulimia.

Kritiek op het affirmatieve model

Aan de hand van beschrijvingen van Diane Ehrensaft schetst Marchiano het affirmatieve zorgmodel, waarin de verklaring van een kind of tiener over de eigen genderidentiteit op de letter wordt genomen en de rol van de therapeut is om die te bevestigen. Volgens Marchiano kan dit model het nadenken over de ontwikkeling van een jongere afsluiten door genderdysforie en transidentificatie gelijk te stellen, en kan het de wens tot transitie vastzetten zonder uitgebreide exploratie. Onbewuste, relationele, systemische en sociale factoren blijven daardoor buiten beeld. Ze stelt dat het model rust op de aanname van een aangeboren genderidentiteit, waarvoor zij geen bewijs ziet en dat botst met de lichamelijke realiteit. Ze citeert Carl Jung over het geworteld zijn in het lichaam en haalt de detransitionerende vrouw Livia aan, die op een DAN-bijeenkomst in Manchester (2019) sprak over realiteit en stelde dat het verwijderen van baarmoeder en eierstokken iemand niet minder vrouwelijk maakt. Marchiano besluit met de gedachte dat het geloof in genderidentiteit ook kan worden begrepen als een uiting van een verlangen naar betekenis dat verder reikt dan het lichaam, en pleit voor het serieus nemen van die impuls terwijl het contact met de realiteit behouden blijft.

Bronnen

• YouTube — Detransitie en reflecties op het affirmatieve zorgmodel — Bigger Picture Conference