Joanna Williams — Hoe woke de cultuuroorlog heeft gewonnen
In dit gesprek bespreekt Dr. Joanna Williams haar boek "How Woke Won" en legt ze uit hoe progressieve ideologie — waaronder genderideologie — de
Over Joanna Williams
Dr. Joanna Williams is commentator en hoofd onderwijs en cultuur bij de denktank Policy Exchange. In dit gesprek met Stephen Edgington voor het programma Off Script bespreekt zij haar boek "How Woke Won". Williams schreef eerder al over academische vrijheid — haar boek "Academic Freedom in an Age of Conformity" — en over moderne stromingen binnen het feminisme. Ze beschrijft zichzelf als republikein, niet als monarchist. Met "How Woke Won" wil ze laten zien hoe diep woke denken is doorgedrongen in grote instellingen, van de ambtenarij en de politie tot de rechtspraak en het onderwijs, van het kleuteronderwijs tot de universiteit.
Woke, herkomst en betekenis
Williams schetst hoe het woord "woke" oorspronkelijk in de Verenigde Staten ontstond, ongeveer een eeuw geleden in het tijdperk vóór de burgerrechtenbeweging, als een gefluisterde waarschuwing tussen zwarte mensen om alert te zijn op gevaar. De betekenis verschoof later naar een bredere politieke oproep om alert te zijn op sociaal onrecht, en werd kort na 2000 overgenomen door bewegingen als Black Lives Matter. Een aantal jaren geleden omarmden mensen aan de linkerkant het woord met trots; toen critici het tegen hen gebruikten, werd het een politiek strijdmiddel. Volgens Williams wordt woke denken niet gedragen door de hele bevolking, maar vooral door een professionele, leidinggevende klasse die zowel de publieke als steeds vaker de private sector domineert, het sterkst in de VS en het VK.
Identiteit, klasse en een elite die zichzelf niet erkent
Williams betoogt dat woke denken niet marxistisch is. Marxisme draait volgens haar om klasse, terwijl woke denken klasse juist vervangt door identiteit — gender, ras, seksualiteit — en zelfs minachting toont voor de arbeidersklasse. Wel ziet ze parallellen met het maoïsme tijdens de Culturele Revolutie, zoals het ritueel beschamen van individuen, en met Franse intellectuele stromingen uit de jaren zestig en zeventig, met hun nadruk op identiteit en taal. Het meest kenmerkende van de huidige elite is volgens haar dat ze ontkent een elite te zijn: ze hult zich in de taal van onderdrukking en presenteert de massa als de onderdrukker. Ze wijst op de impact van sociale media en op het feit dat mensen steeds meer in bubbels leven van gelijkgestemden.
Jongeren, onderwijs en ruimte om terug te duwen
Williams maakt zich zorgen over generatieverschillen, omdat woke denken dominant is binnen het onderwijs en jongeren er via schoolcultuur en curriculum mee opgroeien als vanzelfsprekende norm. Toch ziet ze geen reden voor fatalisme. Ze stelt dat veel mensen een sterk gevoel voor eerlijkheid en rechtvaardigheid hebben, en dat hun goede bedoelingen — bijvoorbeeld na de dood van George Floyd — vervolgens worden uitgebuit en omgebogen. Williams wijst op het verschil tussen het kleurenblinde ideaal van de burgerrechtenbeweging en het opnieuw raciaal indelen van zelfs jonge kinderen, wat ze regressief noemt. Ze stelt dat woke denken het morele hoge woord heeft gekaapt, maar dat dit met de juiste argumenten terug te winnen is. Ten slotte bespreekt ze de overname van Twitter door Elon Musk en hoe het debat over vrije meningsuiting verschoof, waarbij vrije meningsuiting en "hate speech" steeds vaker als synoniem worden gezien.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.