Marcus Evans — de verwoesting die gender-affirmatie aanricht bij jongeren

In deze lezing analyseert Marcus Evans, NHS-psychotherapeut met veertig jaar ervaring, waarom het onkritisch bevestigen van een transgenderidentiteit bij

Over Marcus Evans

Marcus Evans is psychoanalytisch therapeut en werkt sinds 1980 in de psychiatrie. In deze lezing richt hij zich op de onbewuste processen die maken dat sommige jongeren en jongvolwassenen extra kwetsbaar zijn voor de aantrekkingskracht van een transgenderidentiteit. Hij benadrukt dat dit gebied multifactorieel is: sociale krachten, biologie, genetica en individuele psychologie spelen allemaal mee, en niemand heeft alle antwoorden. Een houding van twijfel en nuance vindt hij belangrijker dan idealisering. De jongvolwassenen die hij ziet, zijn vaak doorverwezen door bezorgde, betrokken ouders die vrezen dat hun kind een vergissing maakt; hij benadrukt dat dit slechts een klein deel van de bredere populatie betreft.

Het affirmatie-model als breuk met goede zorg

Volgens Evans is het affirmatie-model een ernstige tekortkoming binnen de geestelijke gezondheidszorg. Hij probeert zich eerst in te leven in zijn patiënt, maar neemt vervolgens altijd afstand om professioneel na te denken: waarom gelooft iemand wat hij gelooft, en hoe valt dat te begrijpen? Klakkeloos bevestigen wat iemand over zichzelf zegt, ziet hij als een ineenstorting van goede klinische praktijk. Zekerheid bij een jongere beschouwt hij juist als een waarschuwingssignaal dat onderzocht moet worden, niet als iets positiefs. Twijfels en ambivalentie horen bij elke moeilijke beslissing en zijn een normaal, gezond onderdeel van het mentale functioneren.

Onbewuste conflicten en het verlangen naar een concrete oplossing

Evans beschrijft hoe adolescentie draait om het loskomen van de ouders en het vinden van een eigen identiteit, inclusief het in bezit nemen van het seksuele lichaam. Veel jongeren die hij ziet zijn opvallend volgzaam en missen gewone puberale rebellie; ze zoeken die later online en vormen in hun verbeelding een ideaalbeeld of avatar, met medische transitie als psychologische steun. Een kwetsbaar zelf dat geen pijn, twijfel of imperfectie kan verdragen, zoekt vaak een concrete, draconische oplossing in plaats van te leren leven met innerlijke conflicten. Hij wijst op patronen zoals angstige hechting, moeite met separatie, onbewuste grieven richting ouders en het versmallen van alle problemen tot één strijd om gender. Soms speelt erotisering of een uitsluiting van de vader een rol. Hij benadrukt dat hij dit vanuit klinisch oogpunt beschrijft en ouders niet wil beschuldigen, omdat het om moeilijk zichtbare onbewuste processen gaat.

De therapeutische houding

Evans ziet het niet als zijn taak om te beslissen of transitie goed of slecht is; hij is geen God en weet niet hoe een leven zal verlopen. Zijn werk is samen met de jongere nadenken over wie die persoon werkelijk is, achter het gepresenteerde probleem. Hij merkt dat sommige jongeren bang zijn voor hun eigen geest en die van de therapeut, weinig vrijuit durven associëren, en de therapie zien als iets wat ze voor hun ouders moeten doorlopen. Hij probeert juist niet voortdurend over trans te praten, omdat dat hem het konijnenhol in trekt; hij wil de persoon erachter leren kennen. Het werk vraagt om kalmte en het vasthouden van je zenuwen, zonder de realiteit te willen forceren of politieagent te worden, terwijl je tegelijk erkent dat schade kan ontstaan.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

In deze lezing analyseert Marcus Evans, NHS-psychotherapeut met veertig jaar ervaring, waarom het onkritisch bevestigen van een transgenderidentiteit bij Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.