No Way Back — interview over de documentaire met Stephanie Winn

Over Stephanie Winn

Stephanie Winn is therapeut binnen het counseling-vakgebied en spreekt al enkele jaren publiekelijk over wat zij het schandaal rond zogeheten gender-affirming care noemt. In dit interview, geleid door Graham, vertelt ze hoe ze gevraagd werd mee te werken aan de documentaire die eerst Affirmation Generation heette en later werd hernoemd naar No Way Back. Ze voelt naar eigen zeggen een ethische verantwoordelijkheid als vertegenwoordiger van haar beroepsgroep, die volgens haar een grote rol speelde in deze ontwikkeling. Nadat ze enkele jaren geleden detransitioners leerde kennen, ging ze de andere kant van het verhaal onderzoeken via bloggen, tweeten en podcasten. Volgens haar bevat de film vijf ex-patiënten, één dissister, twaalf experts en verwijzingen naar 45 medische tijdschriftartikelen.

Waarom jongeren naar transitie grijpen

Winn beschrijft transitie als een soort overgangsritueel waar jongeren intuïtief naar verlangen. Waar culturen vroeger riten kenden om de puberteit te markeren, ontbreekt dat volgens haar in de seculiere westerse cultuur. Jongeren brengen veel tijd door op schermen en zoeken naar een manier om hun pijn concreet te maken, vergelijkbaar met hoe zelfbeschadiging emotionele pijn tastbaar maakt. Ze noemt ook de aantrekkingskracht van het behoren tot een beschermde groep, en wijst erop dat jongeren op het autismespectrum vaker meegaan in dit patroon omdat ze houvast zoeken in iets concreets en stapsgewijs. De kortdurende euforie verklaart ze deels doordat cross-sex hormonen krachtige, stemmingsbeïnvloedende middelen zijn en doordat de prefrontale cortex bij tieners nog jaren in ontwikkeling is. Ze bespreekt verder hoe het wegvallen van muziek als culturele kracht en het gebrek aan privacy de creatieve energie van jongeren wegleidt naar het bedenken van nieuwe identiteiten, en hoe jongeren door politieke bevlogenheid vatbaar zijn voor werving.

Medische gevolgen en instituties

In het gesprek licht Winn toe dat puberteitsremmers volgens haar ten onrechte als omkeerbaar en als losstaande "tijd om na te denken" worden gepresenteerd, terwijl meer dan 95 procent van de kinderen die ze gebruiken doorgaat naar cross-sex hormonen. Ze noemt de effecten van testosteron op vrouwen en oestrogeen op mannen, met risico's als bloedstolsels, borstkanker, hartziekte, beroerte, galstenen en verhoogd cholesterol bij mannen, en stemmingswisselingen of zelfs psychose bij vrouwen. Ze beschrijft hoe de dysforie zich na ingrepen kan verplaatsen, in een patroon dat lijkt op obsessief-compulsieve klachten. Winn verwijst naar een in de film aangehaalde studie waarin het langetermijnsuïciderisico na deze operaties 1900 procent hoger zou liggen, en verbindt dit aan risico- en beschermende factoren. Ook bespreekt ze hoe organisaties van kinderartsen volgens haar zijn gekaapt door een kleine groep activisten, en hoe "sanctuary states" als Oregon wetgeving aannemen die volgens haar kinderen kwetsbaar maakt voor uitbuiting. Stella O'Malley en Julia Mason komen daarbij ter sprake.

Verantwoordelijkheid en de "sunk cost"-denkfout

Op de vraag naar schuld en aansprakelijkheid noemt Winn het een ingewikkeld vraagstuk: tussen de meest agressieve artsen en de mensen die "orders opvolgden" zit een breed spectrum. Ze verwacht dat eerst de eerste rechtszaken moeten worden afgewacht en noemt lopende zaken zoals die van Layla Jane en Camille (Kiefel). Tot slot bespreekt ze de "sunk cost"-denkfout: mensen blijven investeren in iets waarin ze tijd, geld, hoop of reputatie hebben gestoken, ook als duidelijk wordt dat het niet oplevert. Volgens haar verklaart die egoïstische gehechtheid aan "aan de goede kant van de geschiedenis staan" waarom velen hun oren sluiten. Ze verwijst naar The Righteous Mind van Jonathan Haidt over morele rigiditeit en hoopt op verandering, terwijl ze tekenen ziet in beide richtingen.

Bronnen

• YouTube — Interview met Stephanie Winn over de documentaire No Way Back