Wat we hebben geleerd over rapid onset genderdysforie — Lisa Littman

Over Lisa Littman en Michael Bailey

In deze presentatie bespreekt onderzoeker Lisa Littman de stand van het bewijs rond rapid-onset genderdysforie (ROGD), de term die zij in een paper uit 2018 introduceerde. Daarna geeft Michael Bailey, hoogleraar psychologie aan Northwestern University die samen met Littman onderzoek doet, historische en klinische context. Littman omschrijft ROGD als een verschijnsel waarbij tieners en jongvolwassenen die in hun kindertijd geen waarneembare tekenen van genderdysforie hadden, tijdens of na de puberteit genderdysfoor of trans-geidentificeerd raken. Zij benadrukt dat het gaat om een verklaring voor sommige, niet alle gevallen van genderdysforie, en dat het geen formele diagnose is.

De onderzoeken en hun bevindingen

Littman beschrijft vier studies. De eerste, uit 2018, was een ouderrapportage van 256 ouders over adolescenten en jongvolwassenen met laat ingezette genderdysforie; de meeste ouders rapporteerden geen tekenen vooraf. Een tweede ouderstudie (Diaz en Bailey, 2023) omvatte ruim 1655 ouders en liet vergelijkbare patronen zien: kinderen die rond dezelfde tijd als vrienden uit de kast kwamen, en psychische problemen die volgens de rapportage gemiddeld zo'n 3,8 jaar aan de genderdysforie voorafgingen. Omdat critici aanvoeren dat ouderrapportage onvoldoende is, volgden twee studies waarin mensen zelf rapporteerden: een studie onder 100 detransitioners en een studie onder 78 desisters en detransitioners. Daarin gaf ongeveer een vijfde aan zich onder druk gezet te voelen om te transitioneren, en een deel zag een psychische aandoening, trauma of moeite met het accepteren van een homoseksuele of biseksuele orientatie als wortel van hun dysforie.

Sociale invloed en de drie soorten genderdysforie

Een terugkerend thema is sociale invloed. Ouders en deelnemers noemden vriendengroepen waarin meerdere vrienden trans-geidentificeerd raakten, het bespotten van wie niet trans was, en bronnen als YouTube-transitievideo's en Tumblr. Bailey plaatst dit in een breder kader en stelt dat genderdysforie niet een enkel verschijnsel is. Hij onderscheidt drie vormen: in de kindertijd ontstane genderdysforie, autogynefiele genderdysforie en rapid-onset genderdysforie. Hij wijst op de sterke stijging van verwijzingen, vooral bij meisjes, en legt een verband met de opkomst van internetplatforms. Ter vergelijking noemt hij eerdere golven zoals herwonnen herinneringen en meervoudige persoonlijkheidsstoornis als voorbeelden van sociaal overdraagbare verschijnselen.

Klinische zorgen en discussie

Littman concludeert dat het bewijs voor ROGD vroeg maar groeiend is. Beiden uiten zorgen dat een korte beoordeling onvoldoende is om te bepalen of iemand zou moeten transitioneren wanneer trauma, zelfhaat of psychische klachten als genderdysforie worden geinterpreteerd. In het vraaggesprek erna komen onderwerpen aan bod als de rol van scholen, schoolcounselors en het onderwijs, de invloed van media, en de vraag in hoeverre farmaceutische bedrijven betrokken zijn. Een ouderadvocaat plaatst kanttekeningen bij de aanname dat ROGD bij jongens vooral autogynefilie betreft en wijst op jongens met autisme. Bailey benadrukt dat ouders niet in paniek hoeven te raken, maar dat transitioneren op zestienjarige leeftijd hoe dan ook onverstandig lijkt.

Bronnen

• YouTube — Wat we hebben geleerd over rapid onset genderdysforie — Lisa Littman