The Tavistock — Inside the Gender Clinic, afl. 3: Op Dun Ijs (The Observer)
Derde aflevering over de toenemende druk op therapeuten om diagnoses te bevestigen in plaats van te onderzoeken. Toont hoe het affirming-paradigma de klinische vrijheid van medewerkers versmalde en kritische vragen ontmoedigde. Een van de meest onthullende afleveringen over de cultuur van ongezonde conformiteit binnen de kliniek.
Over deze aflevering
In de derde aflevering van de Tortoise-serie over de Tavistock-kliniek, gepresenteerd door journalist Polly Curtis, staat de vraag centraal waarom het aantal verwijzingen naar de gender identity development service (Jids) zo sterk is gestegen en waarom het profiel van de aangemelde jongeren zo radicaal is veranderd. Volgens de cijfers in de aflevering werden er in 2011 zo'n 210 jongeren verwezen; in 2022 waren dat er meer dan drieënhalfduizend. Tien jaar geleden waren er twee bij de geboorte als jongen geregistreerde kinderen op elk meisje; inmiddels is die verhouding omgekeerd. Ook meldt de aflevering dat ongeveer een derde van de kinderen op het autismespectrum zit en dat een grote meerderheid daarnaast psychische klachten heeft.
Blackpool en de cijfers
Curtis reist naar Blackpool, beschreven als de meest achtergestelde stad van Engeland en de plaats met de hoogste verwijzingscijfers van het land: volgens de aflevering 317 procent boven het landelijk gemiddelde. Ze spreekt twee jonge trans mannen, Jay (17) en Perry (18). Jay staat al vier jaar op de wachtlijst en is net doorgeschoven naar de volwassenenlijst. Perry vertelt dat zijn huisarts hem op zijn zestiende testosteron voorschreef, zonder voorafgaande gespreksbegeleiding of puberteitsremmers, na enkel vragen over zijn naam en of zijn familie op de hoogte was. Curtis noemt dit opvallend laagdrempelig en wijst op factoren in de regio: scholen die sociale transitie zonder ouderlijke toestemming ondersteunen, voorschrijvende huisartsen, een actieve lhbt-steungroep en veel gezinnen met maatschappelijk werkers die doorverwijzen.
Verklaringen en het looping-effect
De aflevering verkent meerdere verklaringen voor de stijging. Felix, een autistische trans man, verzet zich tegen het beeld dat autistische jongeren hun eigen gedachten niet zouden kennen of makkelijk te manipuleren zijn. Journalist Hadley Freeman ziet een sociaal element en vergelijkt het met eerdere uitingen van ongeluk onder adolescente meisjes zoals anorexia; zij gebruikt het woord "besmetting" (contagion). Steph wijst dat woord af en spreekt liever van bevrijding en acceptatie. Curtis bespreekt ook het "looping-effect": het idee dat het bestaan van de kliniek en de bekendheid van het puberteitsremmer-traject mede de vraag creëerden, mede via YouTubers die uitlegden hoe je een verwijzing regelt. Ze concludeert dat er geen sluitend wetenschappelijk antwoord is en dat verschillende verklaringen tegelijk waar kunnen zijn.
Spanningen binnen de kliniek
Tegen het einde komt de groeiende interne verdeeldheid aan bod. Curtis spreekt met klinisch leidinggevende Polly Carmichael, die benadrukt dat er meerdere factoren spelen en geen eenvoudig antwoord bestaat, en die vertrouwen uitspreekt in het model van de dienst. Een medewerker vertelt geschokt te zijn geweest toen een collega haar transfoob noemde. De aflevering eindigt met een vooruitblik op aflevering vier, waarin de interne verdeeldheid openlijk naar buiten komt, en met de discussie over de vraag of de dienst een te bevestigende benadering hanteert.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.