Het beloofde transgenderonderzoek — Zembla over Nederlandse genderzorg
Zembla onderzoekt of het beloofde langetermijnonderzoek naar de uitkomsten van de Nederlandse transgenderzorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.
Deze video is Nederlandstalig.
Over deze Zembla-uitzending
In deze aflevering onderzoekt het programma Zembla of het langetermijnonderzoek naar de Nederlandse transgenderzorg daadwerkelijk is uitgevoerd. Eerder liet Zembla in de uitzending "Het transgenderprotocol" zien dat het wetenschappelijk bewijs voor de behandelmethode van transgender jongeren onvoldoende is. In dit vervolg gaat het onderzoek verder: er blijken ook grote vragen te bestaan over het effect van de behandeling op de hersenontwikkeling van jongeren. Grondig onderzoek daarnaar werd jaren geleden door de genderkliniek in Amsterdam aangekondigd, maar blijkt nooit te zijn uitgevoerd.
Puberteitsremmers en het Dutch protocol
Kinderen met genderdysforie hebben volgens de uitzending een sterk gevoel in het verkeerde lichaam geboren te zijn. Voordat zij onomkeerbare hormoonbehandelingen of geslachtsveranderende operaties ondergaan, wordt eerst hun puberteit stopgezet met zogenaamde puberteitsremmers. Die remmen de productie van geslachtshormonen, waardoor kenmerken zoals een lage stem uitblijven. Volgens de toelichting in de video is dit effect omkeerbaar: stopt iemand met de remmers, dan komt de eigen hormoonproductie weer op gang. De remmers worden gepresenteerd als een pauzeknop die tijd geeft om na te denken over een mogelijke transitie. Deze Amsterdamse behandelmethode raakte wereldwijd bekend als het Dutch protocol en wordt in veel landen overgenomen, terwijl buitenlandse deskundigen in de uitzending stellen dat het wetenschappelijk bewijs ernstig tekortschiet.
Het uitgebleven hersenonderzoek
Een rapport in opdracht van de Britse gezondheidsautoriteiten wijst er volgens Zembla op dat de remmers mogelijk invloed hebben op de hersenontwikkeling die juist in de puberteit plaatsvindt, en dat dit nooit goed is uitgezocht. Dat is opvallend, omdat Amsterdamse artsen zo'n onderzoek lang geleden al aankondigden. In een radioprogramma vertelde een van de bedenkers van het protocol dat de kliniek onderzoek zou doen naar de hersenen van transgender jongeren. Toen de redactie de kliniek hiernaar vroeg, werd verteld dat er onderzoek was gedaan waaruit zou blijken dat puberteitsremmers geen effect hebben op het probleemoplossend vermogen. Neurowetenschapper Sarah Burke, jaren geleden bij dit hersenonderzoek betrokken, plaatst daar kanttekeningen bij: er werkten maar heel weinig jongeren mee, de conclusies zijn niet sluitend en er is niet gekeken naar andere hersenfuncties. De kliniek erkent in een reactie dat er geen uitgebreid onderzoek is gedaan en dat meer onderzoek nodig is.
Onbeantwoorde vragen en gevoeligheid
Uit recent dieronderzoek aan buitenlandse universiteiten blijkt volgens de video dat de remmers wel degelijk invloed hebben op de hersenontwikkeling, waaronder gebieden die belangrijk zijn voor emotieverwerking en het reguleren van emoties. Dieren die aan puberteitsremmers werden blootgesteld vertoonden ander sociaal en emotioneel gedrag. Of dit vertaald kan worden naar jongeren met genderdysforie is volgens Burke de cruciale vraag die nog niet beantwoord is. Zij stelt dat het aangekondigde onderzoek alsnog moet worden uitgevoerd, maar dat daarvoor geen subsidie beschikbaar is en dat het onderwerp zeer gevoelig ligt. Zou blijken dat de remmers grote invloed hebben op de hersenen, dan zou dat pleiten voor het stopzetten van de behandeling, met enorme consequenties voor een inmiddels grote groep jongeren. De uitzending besluit met de oproep om open te zijn over de openstaande vragen, zodat ouders en jongeren zelf een afweging kunnen maken.