Deel 7 van 7
De Nederlandse praktijk
Nederland is het land waar het behandelmodel werd ontwikkeld. Terwijl andere landen hun beleid herzagen, bleef de Nederlandse praktijk anno 2026 grotendeels op koers.
Het zogenoemde Dutch Protocol begon in Nederland. Het is hier dat puberteitsremmers voor het eerst bij genderdysforie werden ingezet en dat het behandelmodel werd uitgedragen naar de rest van de wereld. Juist daarom is de Nederlandse reactie op de internationale ommekeer veelzeggend: terwijl elders het beleid kantelde, bleef Nederland anno 2026 grotendeels op koers.
De genderpoli's anno 2026
De genderzorg voor minderjarigen is in Nederland geconcentreerd bij enkele academische centra. Puberteitsremmers worden er nog steeds voorgeschreven aan minderjarigen met genderdysforie, langs de lijnen van het bestaande protocol. Er is geen Nederlands equivalent van de NICE-reviews of de Cass Review dat tot een fundamentele herziening heeft geleid.
Het contrast met het buitenland
Dat staat in scherp contrast met de landen om ons heen. Het Verenigd Koninkrijk sloot de Tavistock-kliniek en de NHS schreef puberteitsremmers buiten onderzoekssetting niet langer voor. Finland, Zweden en Noorwegen scherpten hun beleid aan op grond van eigen systematisch onderzoek. In Nederland bleef een vergelijkbare koerswijziging uit, ondanks dezelfde internationale evidence.
Waarom dit ertoe doet
Het uitblijven van een herziening betekent niet dat het bewijs in Nederland sterker is. Het is hetzelfde bewijs dat elders tot terughoudendheid leidde. Voor Nederlandse ouders en kinderen heeft dat directe gevolgen: zij krijgen een behandeling aangeboden waarvan de bewijsbasis in vergelijkbare landen onvoldoende is bevonden om haar zonder zware voorbehouden voort te zetten.
Hetzelfde bewijs, een andere conclusie
De kern van het probleem is niet dat Nederland over andere data beschikt, maar dat het uit dezelfde data een andere conclusie trekt. Waar het Verenigd Koninkrijk en de Scandinavische landen de bewijsbasis te zwak achtten, bleef de Nederlandse praktijk op koers. Die keuze vraagt om verantwoording.
Bronnen bij dit deel
- Cass Review — Final Report (2024)
- Biggs, M. — The Dutch Protocol for Juvenile Transsexuals, Journal of Sex & Marital Therapy (2023)
→ Volgende: Bronnen bij dit dossier.