Colin Wright over academische wetenschap en gender

Over Colin Wright

In deze aflevering van de Quillette-podcast spreekt gastheer Jonathan Kay met Colin Wright, evolutionair bioloog en redacteur bij Quillette. Wright promoveerde op dierlijke persoonlijkheid: hij onderzocht verschillen in gedrag tussen individuen en tussen groepen, onder meer bij sociale spinnen, papierwespen en mieren. Het gesprek volgt zijn weg van wetenschapper naar schrijver en redacteur, en de redenen waarom hij de academische wereld verliet vanwege het debat over biologisch geslacht.

Van rechtse naar linkse kritiek op de wetenschap

Wright vertelt dat hij aanvankelijk vooral opkwam tegen aanvallen op de wetenschap vanuit conservatieve, evangelische hoek. In de jaren rond 2005 ging het om pogingen om de evolutietheorie uit het klaslokaal te weren of creationisme en intelligent design ernaast te zetten. Hij beschrijft hoe in een gebruikt lesboek de term "creation science" letterlijk was vervangen door verwijzingen naar intelligent design, wat hij zag als creationisme met een wetenschappelijk klinkend gezicht.

Tijdens zijn promotieonderzoek verschoof de kritiek volgens hem van rechts naar links. Hij stuitte op wat hij "blank slate"-denken noemt: het idee dat verschillen in gedrag en persoonlijkheid tussen mannen en vrouwen volledig door socialisatie en omgeving worden bepaald. Wright onderscheidt een sterke vorm (geen enkel aangeboren verschil) en een zachte vorm (er kunnen aangeboren verschillen zijn, maar er bestaat een voorkeur voor omgevingsverklaringen). Zelf bepleit hij dat men simpelweg moet kijken naar wat de data laten zien, zonder bij voorbaat de ene of de andere verklaring te bevoordelen.

Sekse als binair gegeven, gender als spectrum

Een kernpunt van Wright is het onderscheid tussen gender en sekse. Gender beschrijft hij als de manier waarop mensen zichzelf uiten en hun innerlijke gevoel; dat kan men als een soort spectrum opvatten. Sekse ziet hij als een objectieve manier om seksueel reproducerende organismen te classificeren. Biologisch gezien draait het om twee typen geslachtscellen: zaad of eicel. Omdat individuen niet altijd actief geslachtscellen produceren, bijvoorbeeld adolescenten of vrouwen na de menopauze, classificeert men volgens Wright op basis van de organisatie van het voortplantingssysteem.

Verschijnselen zoals borsten, beharing of bredere schouders noemt hij secundaire geslachtskenmerken, die zich vooral tijdens de puberteit ontwikkelen en die niet de sekse bepalen maar er wel sterk mee samenhangen. Wright bespreekt ook intersekse-condities. Hij stelt dat sommige individuen niet eenduidig als man of vrouw te classificeren zijn, maar benadrukt dat intersekse geen derde sekse is. Als hij zegt dat sekse binair is, bedoelt hij dat er slechts twee seksen zijn, niet dat ieder individu altijd ondubbelzinnig in te delen valt.

Spreken, weerstand en het verlaten van de academie

Wright beschrijft hoe het uiten van deze standpunten andere reacties opriep dan zijn kritiek op creationisme. Waar critici hem vroeger hooguit ongelijk gaven, werd hij nu een bigot of transfoob genoemd. Mentoren noemden zijn eerste essay correct geschreven, maar raadden af het onder eigen naam te publiceren vanwege de te verwachten reacties. Hij vertelt over een troll op een vacatureforum in zijn vakgebied en over een conservatieve universiteit waar de HR-afdeling een aanstelling tegenhield op grond van zijn publicaties. Bij Penn State, waar hij een fellowship had, kreeg hij naar eigen zeggen geen formele klachten en werd zijn contract zelfs verlengd. Uiteindelijk koos hij ervoor de academie te verlaten en bij Quillette te gaan werken, waarbij hij aangeeft dat veel van de aanhoudende stress en angst van het academische bestaan van hem afviel. Als tegengif tegen ideologische blinde vlekken pleit hij voor meer diversiteit aan standpunten, in lijn met wat de Heterodox Academy nastreeft.

Bronnen

• YouTube — Colin Wright over academische wetenschap en gender (Quillette-podcast)