Kunnen een detransitioner en een trans-activist elkaar vinden?
Gesprek tussen Aleksander Sorlie en een trans-activist over of ze ondanks hun tegengestelde standpunten common ground kunnen vinden.
Over dit gesprek
In deze video gaat een detransitioner, die zelf een YouTube-kanaal over zijn detransitieverhaal beheert, in gesprek met Alexander Sorlie, een bekende Noorse trans-activist. De gastheer vertelt dat hij zijn kanaal wil gebruiken om bruggen te bouwen en nuance te brengen in het transdebat, en daarom bewust een trans-activist uitnodigt om als volwassenen van gedachten te wisselen. Beiden begonnen ongeveer in dezelfde periode aan hun transitie en kenden elkaar al van eerdere ontmoetingen in Noorwegen. Sorlie vertelt dat hij liever de term "trans-advocate" gebruikt dan "activist", omdat dat laatste woord in de media vaak negatief wordt ingekleurd. Hij medeoprichtte een Noorse patiëntenorganisatie voor gendercongruentie, die zich specifiek richt op transgenderzorg.
Transitie, kwaliteit van leven en voorzichtigheid
De twee bespreken wanneer een transitie passend kan zijn. De gastheer benadrukt dat veel mensen een gelukkig leven kunnen leiden zonder medische transitie, bijvoorbeeld door alleen sociaal te transitioneren, en dat dit per persoon sterk verschilt. Sorlie stelt dat sociale transitie weinig beperking nodig heeft, en dat ruimte om bijvoorbeeld non-binair of androgyn te zijn sommige mensen juist behoedt voor onnodige medische stappen. Beiden zijn kritisch op het idee dat transitie altijd levensreddend zou zijn; Sorlie zegt dat hij liever spreekt over kwaliteit van leven dan over suïcidecijfers, en waarschuwt dat een eenzijdig somber beeld van trans- of detransitielevens schadelijk is voor jongeren. De gastheer pleit voor zorgvuldige gesprekken, het ontmoeten van zowel tevreden getransitioneerde mensen als detransitioners, en het serieus nemen van de mogelijkheid van spijt, zonder anderen op te dringen dat zij niet moeten transitioneren.
Media, beeldvorming en polarisatie
Een groot deel van het gesprek gaat over hoe media beide partijen vertekenen. Sorlie zegt dat hij erop staat citaten vooraf te mogen nalezen, omdat hij wordt neergezet als een schreeuwende, irrationele activist, ook wanneer hij rustig en genuanceerd reageert. De gastheer herkent dit: detransitioners worden vaak als ellendig en dramatisch geportretteerd, omdat dat aandacht trekt en bestaande wereldbeelden bevestigt. Beiden vinden dat de media verdeeldheid creëren door mensen in vijandige kampen te plaatsen, terwijl ze in de praktijk merken dat de meeste mensen aan beide kanten redelijk zijn. Ze bespreken ook hoe sterke emoties over persoonlijke onderwerpen ten onrechte als "hysterie" worden afgedaan.
Gender, non-binariteit en het Noorse zorgsysteem
Ze verkennen filosofische vragen over de verhouding tussen sekse en gender, non-binaire identiteiten en de vraag of "trans" altijd één en hetzelfde fenomeen is. Sorlie betoogt dat sekse en gender niet volledig los van elkaar staan en wijst op onderzoek dat suggereert dat lichamen van mensen die cross-sekse hormonen gebruiken meetbaar veranderen. Tot slot is hij kritisch op het Noorse zorgtraject, dat hij omschrijft als een lang proces met lange wachttijden, wisselende behandelaars en de verwachting dat men zich aan stereotiepe genderrollen conformeert. Volgens hem is er geen bewijs dat zo'n traject spijt voorkomt, en beschrijft hij ervaren druk richting bepaalde operaties. De gastheer noemt een eerder interview met Richie Heron uit het Verenigd Koninkrijk als voorbeeld van vergelijkbare druk. Op de vraag of hij de detransitioner haat, antwoordt Sorlie ontkennend, en beiden hopen op meer dialoog en goede levens voor zowel trans- als detransitiemensen.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.