Beschadigd door het Dutch Protocol — Teiresias over detransitie
Het Nederlandse genderprotocol gold lange tijd als wereldwijd voorbeeld. In deze aflevering van de Gender a Wider Lens-podcast vertelt Teiresias — een
Over deze aflevering
In deze aflevering van de podcast Gender: A Wider Lens spreken psychotherapeut Stella O'Malley en adolescententherapeut Sasha Ayad uitgebreid met Teiresias, een Nederlandse detransitioner die onder pseudoniem zijn verhaal vertelt. Hij werd behandeld binnen het Nederlandse genderprotocol, dat lange tijd internationaal als voorbeeld werd aangehaald. De makers kozen er bewust voor het gesprek veel langer te laten duren dan gebruikelijk, zodat hij zijn levensloop volledig kon uittekenen. Ze benadrukken dat Teiresias niet tot de oorspronkelijke onderzoeksgroep behoorde, maar wel werd behandeld in een kliniek die het protocol volgt.
Een jeugd zonder dysforie
Teiresias vertelt dat hij als kind in een landelijk deel van Nederland opgroeide en zich vaak vrouwelijk en gevoelig voelde, maar ook van jongensspeelgoed en later van sport en vechtsport hield. Hij beschrijft dat hij zijn lichaam niet haatte en wist dat hij een jongen was; pas toen anderen hem vertelden dat zijn gedrag vreemd was en hij werd gepest, ontstond er druk. Rond zijn tiende, toen zijn ouders gingen scheiden, merkte hij dat hij zich tot jongens aangetrokken voelde. Door pesten en internalisering ging hij dat verbergen. In zijn puberteit kreeg hij last van eenzaamheid, isolatie en somberheid, en ontwikkelde hij het idee dat zijn leven als meisje makkelijker zou zijn geweest.
De weg naar de kliniek
Op zijn zestiende zag Teiresias een talkshow met een jonge transgender persoon en ging hij online zoeken. Hij beschrijft hoe checklists en verhalen van transitie een simpele formule leken te bieden: ongelukkig, dan transitie, dan gelukkig. Waar hij eerder vaag een hekel aan zijn lichaam had, kreeg die afkeer nu een naam: zijn wenkbrauwbeen, schouders en voeten. Zijn moeder uitte bij de intake haar twijfels en wees op zijn seksualiteit, de scheiding en het pesten, maar volgens hem werd daar nauwelijks naar geluisterd. Na vier à vijf gesprekken kreeg hij in Groningen een diagnose, waarna de kliniek in Amsterdam volgens hem vooral op de medische behandeling was gericht.
Behandeling, schade en detransitie
Teiresias vertelt dat hij hormonen kreeg, ook al had hij de zogenoemde reallifefase niet doorlopen; hij zei letterlijk dat hij zich in vrouwenkleding voelde als een man in een jurk en dan liever gewoon een man zou zijn. Hij ervoer de hormonen als een emotionele achtbaan en bleef somber. Later onderging hij faciale feminisatiechirurgie, met complicaties: een neus die hij niet wilde en niet goed functioneerde en waarvoor een revisie nodig was, en een stem die dieper werd zodat hij niet meer kan zingen. Hij beschrijft hoe elke ingreep het ongenoegen alleen verplaatste naar een ander lichaamsdeel. Toen hij detransitioneerde, ging hij terug naar de kliniek om uitleg te vragen. Hij vertelt dat behandelaren erkenden zich te hebben afgevraagd of hij zichzelf ooit zou accepteren — een vraag die volgens hem vooraf reden had moeten zijn om terughoudend te zijn.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.