Is geslacht een spectrum? — dr. Emma Hilton weerlegt de mythe
Dr. Emma Hilton, geneticus, weerlegt de bewering dat biologisch geslacht op een spectrum ligt. Met helder biologisch bewijs legt ze uit waarom geslacht in
Over dr. Emma Hilton
Dr. Emma Hilton is ontwikkelingsbioloog aan de Universiteit van Manchester. Haar vakgebied is de bestudering van hoe lichamen groeien en zich ontwikkelen. In dit gesprek licht zij toe hoe de menselijke geslachtsontwikkeling verloopt en waarom het idee dat biologisch geslacht een spectrum zou zijn volgens haar niet het juiste denkkader is. De aanleiding is de discussie rond bokser Imane Khelif, die deelnam in de vrouwencategorie tijdens de Olympische Spelen in Parijs, en de vragen die daarbij ontstonden over geschiktheid en categorie-indeling in de sport.
DSD's en de mythe van het spectrum
Hilton bespreekt mensen met een DSD, een afwijkende geslachtsontwikkeling (different of sex development), vroeger bekend als intersekse. Volgens haar betekent het bestaan van DSD's niet dat geslacht op een spectrum ligt. De ontwikkeling van mannelijke en vrouwelijke lichamen volgt goed beschreven ontwikkelingspaden die beginnen bij de bevruchting. Welk geslachtschromosoom van de vader wordt geërfd, bepaalt of het mannelijke of het vrouwelijke ontwikkelingspad in gang wordt gezet. Geen enkel biologisch proces is perfect: er zijn veel genen, signalen en weefsels bij betrokken, en soms gaat er iets mis. Daardoor kan de ontwikkeling van geslachtsanatomie er zeldzaam atypisch uitzien. In de sport maken juist deze randgevallen de indeling in een eerlijke categorie ingewikkelder dan de gebruikelijke verdeling tussen XX en XY.
Vijf-alfa-reductasedeficiëntie
Een DSD die Hilton uitlicht is vijf-alfa-reductasedeficiëntie. Daarbij ontwikkelt een baby zich aanvankelijk als jongen, maar ontbreekt een enzym dat nodig is om in de laatste fase de uitwendige geslachtsdelen aan te leggen. Inwendig verloopt de ontwikkeling typisch mannelijk: er wordt geen baarmoeder gevormd, en de aanleg daarvoor wordt juist opgeruimd. Door het ontbrekende eiwit groeien de uitwendige geslachtsdelen echter niet normaal. Bij de geboorte kan het beeld daardoor ambigu zijn, variërend van een zogeheten micropenis tot anatomie die meer naar het vrouwelijke neigt, omdat het weefsel zich anders vouwt. Soms ziet een pasgeborene er zeer typisch vrouwelijk uit, terwijl dat niet overeenkomt met wat zich inwendig heeft afgespeeld. Dit verloop is volgens Hilton vrij onvoorspelbaar.
Hoe geslacht prenataal wordt vastgesteld
Hilton legt uit hoe het geslacht voor de geboorte wordt bepaald. Traditioneel gebeurt dat via echografie, waarbij wordt gelet op de aan- of afwezigheid van een penis, doorgaans rond achttien weken. Steeds vaker verschuift de praktijk naar moleculair onderzoek. Uit een bloedmonster van de moeder kan foetaal DNA worden gehaald en kunnen de chromosomen van de foetus worden geanalyseerd, vaak al rond tien tot twaalf weken. Omdat de moeder XX is, wijst het detecteren van een Y op een mannelijke baby. Hilton beschrijft ook de keten van ontwikkeling: het erven van een Y van de vader stuurt twee weefselklompjes aan om testes te vormen in plaats van eierstokken. Die structuren maken vervolgens verschillende hormoonomgevingen, en die bepalen verderop de ontwikkeling van de inwendige anatomie.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.