Elise van Hoek over genderdysforie en gendergerelateerd lesmateriaal op scholen (Family7)
Elise van Hoek bespreekt bij Family7 wat genderdysforie is, hoe het zich manifesteert bij jongeren en welke zorgen er zijn over gendergerelateerd
Deze video is Nederlandstalig.
Over Elise van Hoek (NPV)
In deze uitzending van Family7 is Elise van Hoek van de NPV (Nederlandse Patiëntenvereniging) te gast om uitleg te geven over genderdysforie bij jongeren en de zorgen rond gendergerelateerd lesmateriaal op scholen. Ze maakt eerst een onderscheid: genderdysforie is een term uit de zorg en duidt op een aanhoudende onvrede met het eigen geslacht waar iemand zich heel ongelukkig bij voelt, terwijl "transgender" volgens haar meer een paraplubegrip is uit de media waaronder uiteenlopende identiteiten kunnen vallen. Van Hoek verwijst naar een brochure die de NPV recent heeft uitgebracht over dit thema.
Cijfers en de stijging bij tienermeisjes
Volgens Van Hoek gaat het van oudsher om een kleine groep van de bevolking. Het handboek psychiatrie (DSM) hanteert cijfers van minder dan 1 procent, terwijl bronnen als Rutgers of Movisie wat hoger uitkomen, in de orde van enkele procenten. Opvallend is een verschuiving van de afgelopen tien jaar: waar genderdysforie vroeger vaker voorkwam bij jonge jongens in de kleutertijd, melden zich nu wereldwijd opmerkelijk veel meer tienermeisjes die zich niet prettig voelen in hun eigen geslacht en zich aanmelden bij genderpoli's. Ze noemt sterke aanwijzingen, oorspronkelijk aangedragen door journalisten en onderzoek in Amerika, dat sociale media hierin een rol spelen. Daarnaast wijst ze op een breder veranderend denken in de samenleving over man en vrouw.
Lesmateriaal op scholen
Scholen besteden via themadagen of themaweken aandacht aan seksualiteit en identiteit; de Week van de Lentekriebels noemt ze als voorbeeld. Sommige scholen gebruiken voorlichtingsmateriaal van kenniscentrum Rutgers, waarin volgens Van Hoek genderdiversiteit wordt uitgedragen en kinderen de boodschap krijgen dat ze hun geslacht zelf kunnen kiezen en dat dit kan variëren. Ze plaatst hier vraagtekens bij, juist omdat zoveel kinderen aangeven te twijfelen over hun geslacht en de vraag naar transgenderzorg sterk stijgt. Haar advies aan leerkrachten is om bij de feiten te blijven, zich niet ideologisch te laten meenemen en kritisch te staan tegenover aangeboden voorlichtingsmateriaal. Het bestaan van mannen en vrouwen noemt ze een biologisch feit; ze benoemt ook dat er mensen zijn bij wie in de aanleg iets anders is gegaan (intersekse of DSD), maar ziet dat niet als argument dat gender een spectrum zou zijn.
Voorzichtigheid, hulp en internationale ontwikkelingen
Van Hoek wijst erop dat verwarring rond geslacht bij jonge kinderen vaak weer overgaat; ze noemt percentages tot rond de 80 procent onder de tien à elf jaar. Daarom pleit zij ervoor om kinderen niet meteen te bevestigen in de wens om van het andere geslacht te zijn, maar het gesprek aan te gaan met een hulpverlener. Vaak is er volgens haar ook sprake van andere problematiek, zoals autisme dat vaker voorkomt, of een achtergrond van seksueel misbruik. Ze wijst op ingrijpende langetermijngevolgen van een medisch traject met hormonen en operaties, onder meer voor vruchtbaarheid en seksualiteit, en op landen als Finland, Zweden, Noorwegen en Groot-Brittannië die volgens haar terughoudender worden met bevestigende zorg aan tieners. In Nederland noemt ze een kritisch artikel in de Volkskrant. Haar slotboodschap aan wie hiermee worstelt: houd het niet voor jezelf, praat erover met iemand die je vertrouwt en zoek professionele hulp; de NPV biedt een adviestelefoon en de genoemde brochure.