Helen Joyce — Waarom het debat over transgenderisme aan het veranderen is

Helen Joyce bespreekt hoe de maatschappelijke discussie over genderideologie is veranderd en waarom vrouwenbewegingen hun eigen taal moesten

Over Helen Joyce

In deze korte videofragment komt Helen Joyce aan het woord over de manier waarop het maatschappelijke debat over transgenderisme van toon en taal is veranderd. Ze reflecteert op een verschuiving die zich in de loop van enkele jaren heeft voltrokken: woorden die ooit uit beleefdheid werden gebruikt, kregen gaandeweg een veel zwaardere betekenis. Joyce gebruikt haar eigen observaties om te laten zien hoe taalgebruik en overtuiging niet altijd samenvallen, en waarom dat onderscheid volgens haar belangrijk is geworden.

Beleefdheid versus overtuiging

Joyce stelt dat veel mensen die enkele jaren geleden naar transvrouwen verwezen met "zij", daarmee niet noodzakelijk uitdrukten dat zij transvrouwen letterlijk als vrouwen beschouwden. Volgens haar wilden deze mensen vooral niet onbeleefd of onaardig overkomen tegenover anderen. Ze handelden vanuit de gedachte dat beleefdheid een deugd is en dat het goed is om mensen die het moeilijk hebben niet voor het hoofd te stoten. Het gebruik van zulke taal was in haar lezing dus eerder een gebaar van hoffelijkheid dan een uitspraak over de werkelijkheid.

Van taal naar aanspraken

Het probleem dat Joyce schetst, is dat dit beleefde taalgebruik in de tussentijd een andere lading kreeg. Grote aantallen mensen zijn het gaan opvatten als een werkelijke erkenning: dat transvrouwen daadwerkelijk vrouwen zouden zijn en daarmee aanspraak zouden kunnen maken op plaatsen en voorzieningen die voor vrouwen bedoeld zijn. Zo ontstond volgens haar het idee dat het een overwinning voor vrouwenrechten zou zijn wanneer een man die zich als vrouw identificeert iets verkrijgt. Joyce wijst erop dat een oorspronkelijk vriendelijk bedoeld woordgebruik op die manier ongemerkt is gaan functioneren als instemming met verstrekkende claims.

De taal terugnemen

Tegen die achtergrond verklaart Joyce waarom vrouwenbewegingen volgens haar hun eigen taal moesten "terugnemen". Omdat het beleefde gebruik van bepaalde woorden was uitgegroeid tot een instemming die nooit zo bedoeld was, ontstond de noodzaak om opnieuw helderheid te scheppen over wat er met die woorden wel en niet wordt bedoeld. Joyce presenteert dit als een bewuste keuze: door de eigen taal terug te nemen, kunnen vrouwen het onderscheid herstellen tussen beleefdheid enerzijds en het toekennen van rechten en aanspraken anderzijds. In dit fragment licht zij toe waarom dat debat over taal de afgelopen jaren is veranderd.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

Helen Joyce bespreekt hoe de maatschappelijke discussie over genderideologie is veranderd en waarom vrouwenbewegingen hun eigen taal moesten Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.