Helen Joyce over vrouwenrechten, transrechten en de grens ertussen (Melody Rachel)

Over Helen Joyce

Helen Joyce is journalist en auteur die uitgebreid over gender en transgenderkwesties schrijft. Ze vertelt dat haar interesse ontstond toen ze tussen 2005 en 2022 bij The Economist werkte en daar de internationale sectie redigeerde. In 2017 vroeg een collega zich af waarom kinderen ineens thuiskwamen met de mededeling dat de een of de ander nu trans was. Joyce ging het onderwerp onderzoeken, raakte gefascineerd en schreef er uiteindelijk een boek over, vooral vanwege de gevolgen voor vrouwenrechten, de bescherming van kinderen en de rechten van homoseksuelen. Tegenwoordig werkt ze grotendeels voor de organisatie Sex Matters. In dit gesprek met Melody Rachel licht ze haar standpunten toe en gaat ze in op de kritiek die ze ontvangt.

Vrouwenruimtes en het "achterdeurtje"

Joyce betoogt dat veel wetgeving en beleid uitgaat van symmetrie tussen de seksen, terwijl er volgens haar reële verschillen bestaan die samenhangen met voortplanting, fysieke kracht en geweld. Daarom acht ze gescheiden ruimtes nodig op plekken waar vrouwen kwetsbaar zijn. Haar bezwaar richt zich niet op transpersonen als zodanig, maar op de claim dat mannen op grond van hun zelfbenoeming toegang krijgen tot vrouwenruimtes. Regels die op woorden steunen, verliezen volgens haar hun betekenis als die woorden vrij invulbaar worden: als één man wordt toegelaten omdat hij zegt vrouw te zijn, staat de deur in principe voor iedereen open. Ze vergelijkt dit met het belang van screening in scholen en met misbruik dat lang verborgen bleef: een "achterdeurtje" wordt volgens haar juist door de verkeerde mensen gebruikt, en één incident in bijvoorbeeld een opvang of borstvoedingsgroep kan het vertrouwen voor alle vrouwen verstoren.

Gender, stereotypen en jongeren

Het woord "gender" vermijdt Joyce liever omdat het te veel betekenissen heeft. Het begrip "genderidentiteit" voert ze terug op sexologen uit de jaren zestig en zeventig, en ze ziet het idee dat je een man of vrouw bent op basis van gevoel uiteindelijk teruggrijpen op stereotypen. Volgens haar zou de sociale rol juist verruimd moeten worden: wie zich niet thuis voelt in een rol blijft gewoon man of vrouw. Ze wijst op de sterke samenhang tussen genderafwijkend gedrag bij kinderen en later homoseksueel worden, en op de oververtegenwoordiging in genderklinieken van jongeren die op hetzelfde geslacht vallen, die kampen met problemen als depressie of eetstoornissen, of die autistisch zijn. Ook bespreekt ze de rol van internet en sociale media, met platforms als Tumblr en TikTok, waar tieners volgens haar grotendeels zonder volwassen toezicht eigen denkkaders ontwikkelden.

Naast elkaar bestaan

Op de vraag hoe mensen met verschillende opvattingen kunnen samenleven, plaatst Joyce gender en genderidentiteit in het kader van vrijheid van overtuiging, een grondrecht in een liberale democratie. Iedereen mag volgens haar geloven wat hij wil over zichzelf, zolang dat geloof niet aan anderen wordt opgelegd of hen schade berokkent. Ze benadrukt dat transpersonen dezelfde mensenrechten verdienen, niet gepest of geweigerd mogen worden en recht hebben op goede zorg, maar dat een vrouwenruimte geen gemengde ruimte kan worden. Bij medische ingrepen wil ze meer weten over spijt- en uitkomstcijfers. Tot slot pleit ze voor compassie voor iedereen in het gesprek, ook voor de vrouwen wier belangen volgens haar uit het zicht raken.

Bronnen

• YouTube — Helen Joyce over vrouwenrechten, transrechten en de grens ertussen (Melody Rachel)