Genderdysforie en conversietherapie — James Esses
James Esses betoogt dat brede formuleringen van conversietherapiewetgeving goed bedoelde therapeuten kunnen criminaliseren die patiënten helpen hun
Over James Esses
In deze aflevering van de podcast Chatting with Candace vertelt James Esses zijn verhaal. Hij was in opleiding tot therapeut en deed jarenlang vrijwillig hulpverleningswerk bij een kinderorganisatie, waar hij steeds vaker jonge mensen sprak die zeiden trans te zijn of zich in het verkeerde lichaam gevangen te voelen. Toen de Britse regering een verbod op conversietherapie aankondigde, vreesde hij dat dit ook gewone, verkennende gesprekstherapie voor kinderen met genderdysforie strafbaar zou maken. Hij was medeoprichter van de groep Thoughtful Therapists en startte een petitie aan de regering. Door die petitie en de bijbehorende publiciteit werd hij van zijn masteropleiding verwijderd. Esses voert nu een juridische procedure tegen zijn voormalige instituut wegens discriminatie op grond van zijn overtuigingen.
Conversietherapie versus verkennende therapie
Esses maakt onderscheid tussen wat hij conversiepraktijken noemt en gewone gesprekstherapie. Praktijken zoals dwang en mishandeling beschrijft hij als verwerpelijk, en hij wijst erop dat die al bij wet verboden zijn. Zijn zorg is dat het begrip conversietherapie in de nieuwe wetgeving wordt gebruikt als synoniem voor verkennende therapie. Voorstanders van het affirmatieve model stellen volgens hem dat een therapeut moet bevestigen wat een cliënt zegt. Esses betoogt dat het juist de ethische taak van een therapeut is om te verkennen, te bevragen en soms uit te dagen, om te achterhalen wat in het belang van de cliënt is. Bij andere aandoeningen zou klakkeloos meegaan met de cliënt als nalatigheid gelden, aldus Esses, en daarom vreest hij dat een breed geformuleerd verbod normale therapie criminaliseert.
Medische transitie, toestemming en leeftijd
Esses beschrijft de stappen die hij ziet in het affirmatieve model: eerst sociale transitie zoals een andere naam, voornaamwoorden en kleding, daarna puberteitsremmers, vervolgens cross-sekse hormonen en eventueel operaties. Hij wijst op de inconsistentie rond toestemming: kinderen mogen volgens hem geen bankrekening openen, geen sigaret kopen of een lot kopen, maar zouden wel onomkeerbare medische keuzes mogen maken. Hij noemt het zorgelijk dat puberteitsremmers soms al voor de puberteit worden gegeven en dat doorgaan naar hormonen tot blijvende onvruchtbaarheid kan leiden. Als alternatief pleit Esses voor open, verkennende therapie en het oudere principe van afwachten, omdat volgens hem veel kinderen met genderdysforie zich na verloop van tijd in hun lichaam thuis gaan voelen.
Identiteit, scholen en het debat
Volgens Esses is een kernprobleem dat genderdysforie steeds vaker niet als geestelijke gezondheidsklacht wordt gezien, maar als identiteit, vergelijkbaar met afkomst of religie. Daardoor verdwijnen waarborgen voor kinderen naar de achtergrond. Hij ziet veel hiervan in scholen binnendruppelen en raadt ouders aan proactief te zijn en lesmateriaal op te vragen. Als een kind thuiskomt met het gevoel in het verkeerde lichaam te zitten, adviseert hij ouders extreme reacties in beide richtingen te vermijden: het kind laten merken dat het gehoord en begrepen wordt, maar als volwassene de bescherming voorop te stellen. Esses moedigt ook meer mannen aan zich uit te spreken en betreurt dat sommigen vinden dat mannen zich buiten dit onderwerp moeten houden; kinderwelzijn raakt volgens hem iedereen.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.