De toekomst van vrije meningsuiting in de counselingberoep — James Esses
In deze podcastaflevering analyseert James Esses hoe politieke druk rond genderideologie de professionele onafhankelijkheid van therapeuten en counselors
Over James Esses
James Esses is schrijver, commentator en advocaat die zich richt op de invloed van ideologie op de samenleving. Hij volgde in het Verenigd Koninkrijk een vijfjarige masteropleiding tot psychotherapeut en deed daarnaast vrijwillige counseling met kinderen. Toen hij samen met andere therapeuten een petitie aan de Britse overheid aanbood tegen het zonder meer op puberteitsremmers en hormonen zetten van kinderen, volgde een stortvloed aan klachten bij zijn opleiding. Drie jaar na aanvang van de opleiding werd hij per direct van de cursus verwijderd, zonder gesprek, hoorzitting of beroep, met als verwijt dat hij de instelling in diskrediet had gebracht. In dit gesprek met Stephanie Winn (de podcast "You Must Be Some Kind of Therapist") blikt hij terug op de afloop van zijn rechtszaak en op de bredere staat van het beroep.
De rechtszaak en de uitkomst
De juridische strijd duurde volgens Esses ongeveer drieënhalf jaar. Het was een traag en kostbaar proces, dat hij naar eigen zeggen via crowdfunding kon financieren. Hij voerde actie tegen zowel de universiteit waar hij studeerde als de UK Council for Psychotherapy, een van de belangrijkste accreditatie-instanties. De zaak eindigde in twee schikkingen buiten de rechter om. De UK Council for Psychotherapy verklaarde naar zijn zeggen voor het eerst dat therapeuten met genderkritische overtuigingen geldige, wettelijk beschermde professionele opvattingen hebben, en dat het een legitiem professioneel standpunt is dat kinderen niet gemedicaliseerd zouden moeten worden. De universiteit bood volgens hem herhaaldelijk excuses aan en beloofde dat dit nooit meer een student zou overkomen. Esses ziet hierin een tweesporenaanpak: instellingen die de vrijheid van meningsuiting schenden via rechtszaken raken in hun portemonnee, terwijl tegelijkertijd geprobeerd moet worden hen mee te nemen in het ethische argument achter exploratieve psychotherapie.
Zorgen over het beroep
Esses en Winn bespreken hoe juist ervaren en reflectieve therapeuten en in opleiding zijnde therapeuten op hun grens zitten en het vak soms verlaten. Esses uit zorgen over de kwaliteit en weerbaarheid van sommige collega's en over identiteitspolitiek in de spreekkamer, waarbij cliënten benaderd worden als vertegenwoordigers van een huidskleur of groep in plaats van als individu. Hij bekritiseert het idee dat alleen iemand met dezelfde "lived experience" zou kunnen helpen, omdat dit volgens hem botst met het kernprincipe empathie. Ook waarschuwt hij voor consultaties waarin jongeren met genderdysforie wordt gevraagd hoe zij behandeld willen worden; dat noemt hij de wereld op zijn kop. Hij waarschuwt dat de macht die kinderen zo krijgen, onder meer via wetgeving rond conversietherapie, ouders en docenten onder druk kan zetten.
Wat Esses nu doet
Een groot deel van zijn tijd besteedt Esses aan schrijven en advocacy, vooral rond het genderthema en breder rond vrije meningsuiting, met name binnen onderwijsinstellingen. Hij maakt zich zorgen over plannen van de nieuwe Britse regering om wetgeving ter bescherming van vrije meningsuiting aan universiteiten terug te draaien. Hij schrijft een Substack samen met politicoloog Matt Goodwin. Daarnaast bouwt hij een netwerk en directory op van gelijkgestemde therapeuten in het VK, onder de naam "Just Therapy", met therapeuten die zich verbinden aan een aantal beloften richting cliënten. Esses merkt op dat psychotherapie in het VK niet wettelijk gereguleerd is. Tot slot overweegt hij zelf weer deeltijds de praktijk in te gaan, omdat hij het therapeutische werk vervullend vindt en het contact op microniveau mist.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.