De cultuuroorlog en de Amerikaanse geneeskunde — dr. Jane M. Orient

Over dr. Jane M. Orient

Dr. Jane M. Orient is internist en sinds 1980 verbonden aan de Association of American Physicians and Surgeons, een organisatie opgericht in 1943 met als motto "alles voor de patiënt". In deze lezing schetst zij hoe zij een culturele omwenteling in de Amerikaanse geneeskunde ziet plaatsvinden en wat die betekent voor de relatie tussen arts en patiënt. Zij neemt als voorbeeld de medische faculteit van de University of Arizona, waar volgens haar het standbeeld van Hippocrates is weggehaald van een prominente plek en waar studenten tegenwoordig hun eigen eed schrijven in plaats van de eed van Hippocrates te gebruiken.

Medische ethiek en de eed van Hippocrates

Orient stelt dat de eed van Hippocrates, die millennia lang de traditionele medische ethiek vormde, in Amerikaanse opleidingen nog zelden wordt gebruikt. Die eed verbiedt expliciet abortus en euthanasie en bevat de belofte dat de arts werkt voor het welzijn van de individuele patiënt naar beste kennis en oordeel. Volgens haar wordt die belofte vervangen door de gedachte dat de arts doet wat autoriteiten als "best practices" voor de samenleving aanwijzen. Zij plaatst dit tegenover een ouder uitgangspunt dat geneeskunde draait om het verlichten van pijn, het voorkomen van invaliditeit en het uitstellen van de dood, en waarschuwt voor een model van "population health" en "value-based care" waarin de waarde voor het systeem belangrijker wordt dan de waarde voor de lijdende patiënt.

Tegenstrijdigheden rond geslacht en transitie

Een centraal punt in haar betoog is wat zij ziet als tegenstrijdige overtuigingen die als vanzelfsprekend worden aangenomen. Zo wordt volgens haar enerzijds gesteld dat homoseksualiteit erfelijk en dus onveranderlijk is, waardoor therapie voor ongewenste gelijkgeslachtelijke gevoelens verboden wordt en therapeuten in sommige staten hun licentie kunnen verliezen. Anderzijds wordt geslacht, dat op chromosomen berust, als volledig veranderlijk voorgesteld, waardoor transitiebehandeling juist verplicht zou moeten zijn. Orient stelt dat artsen onder druk staan en gesanctioneerd of aangeklaagd kunnen worden wegens discriminatie als zij bepaalde behandelingen weigeren, en uit zorg over het onderdrukken van de puberteit bij jonge kinderen die volgens haar geen geïnformeerde toestemming kunnen geven.

Verschillen tussen mannen en vrouwen, en de bredere cultuur

Orient bespreekt ook de stelling dat mannen en vrouwen hetzelfde zouden zijn, wat zij betwist met verwijzing naar verschillen in lichaamskracht, longcapaciteit en de gevolgen daarvan voor vrouwen in sport en in gevechtsfuncties. Zij verbindt deze thema's met bredere culturele en filosofische ideeën en verwijst onder meer naar de econoom Frédéric Bastiat en diens redenering via het absurde, naar Tom Wolfe over evolutie en taal, en naar romans als "That Hideous Strength" van C.S. Lewis en "De gebroeders Karamazov" van Dostojevski, met name het hoofdstuk over de grootinquisiteur. Volgens haar dreigt het normale opgeofferd te worden aan het abnormale. Ze sluit af met de oproep dat goede mensen met gezond verstand de moed moeten hebben om als eerste hun stem te verheffen.

Bronnen

• YouTube — De cultuuroorlog en de Amerikaanse geneeskunde — dr. Jane M. Orient