"Het genderdebat is voorbij — en wij hadden gelijk" — Lionel Shriver

Over Lionel Shriver

Lionel Shriver is romanschrijver en publicist, bekend van onder meer "We Need to Talk About Kevin", waarmee ze de Orange Prize won. In dit gesprek met Stella O'Malley vertelt ze dat ze zich naar eigen zeggen "immuun" voelt voor wat ze sociale manie noemt, en dat ze daardoor vaak buiten de groep heeft gestaan. Ze beschrijft zichzelf als iemand die gewend is zelf na te denken en die er een hekel aan heeft te horen wat ze moet zeggen of welke taal ze moet gebruiken. Shriver vertelt ook dat ze als kind haar naam veranderde van Margaret in Lionel, een jongensnaam, lang voordat dat populair werd, vanuit een gevoel dat haar geboortenaam niet bij haar paste.

De roman Mania en sociale manieën

Shriver schreef haar roman Mania, naar eigen zeggen, niet over één specifieke obsessie maar over het verschijnsel sociale manie zelf. In het boek verzint ze een alternatieve wereld waarin men gelooft dat er niet zoiets bestaat als verschillen in menselijke intelligentie, met bijbehorende taalcodes. Ze ziet dit als opzetje voor een hele reeks manieën die ze de afgelopen tien jaar heeft waargenomen, omdat ze allemaal ingaan tegen de werkelijkheid. Volgens haar plaatst ze het opkomen van transgenderisme rond 2012, en ziet ze parallellen met andere golven zoals DEI, kritische rassentheorie, Black Lives Matter en de reactie op covid. Ze zegt dat ze als een van de eersten kritiek uitte op lockdowns en op verplichte maatregelen.

Kritiek op de transgenderbeweging

In het gesprek noemt Shriver het promoten van transitie aan kinderen niet moedig maar imiterend, en stelt ze dat het kan leiden tot het beschadigen van het lichaam en het verliezen van de mogelijkheid om kinderen te krijgen. Ze schreef hier naar eigen zeggen voor het eerst over in 2016, in een essay voor Prospect, waarin ze betwijfelde of de ziel een gender heeft en betoogde dat de beweging op genderstereotypen berust. Ze zegt dat ze de nadruk op de geboortesekse als kern van iemands identiteit afwijst. Tegelijk uiten zij en O'Malley vooral kritiek op de volwassenen: artsen, therapeuten en instellingen die volgens hen jongeren naar onomkeerbare ingrepen leiden. O'Malley merkt op dat ze veel van deze clinici als "true believers" ziet, niet als mensen die bewust kwaad willen doen.

Het debat, optimisme en zorg voor overcorrectie

Shriver zegt te geloven dat de woke-golf op zijn retour is en dat de verkiezingswinst van Trump daarin een keerpunt was. Ze verwijst naar een executive order over geslacht die ze als terugkeer naar de werkelijkheid beschrijft. Tegelijk is ze somber over wat het oplevert voor wie eerder zijn nek uitstak: volgens haar verschuift het gesprek simpelweg en worden mensen als Graham Linehan of zijzelf eerder relikwieën van een voorbije periode dan beloond. Ze en O'Malley bespreken ook de vrees voor een overcorrectie en een felle tegenreactie tegen zichtbaar transgender mensen. Aan het eind benoemt Shriver dat ze het bemoedigend vindt een groep mensen te hebben gevonden die zelf nadenken, en noemt ze onder anderen Helen Joyce, Maya Forstater, J.K. Rowling en Kathleen Stock.

Bronnen

• YouTube — "Het genderdebat is voorbij — en wij hadden gelijk" — Lionel Shriver