"Ik geef niet om vrouw zijn" — Lionel Shriver over trans kinderen en waarheid

Lionel Shriver bespreekt hoe kinderen worden behandeld in de genderzorg en benadrukt de noodzaak van eerlijkheid over de gevolgen.

Over Lionel Shriver

In dit interview reflecteert romanschrijver Lionel Shriver, bekend van haar roman over een schietpartij op een school, op de culturele omslag rond genderkwesties. Ze vertelt dat ze het onderwerp tot nu toe vooral in haar non-fictie heeft aangeroerd, met name in haar column voor The Spectator, en dat ze redacteuren daarmee soms nerveus maakte toen het nog gevaarlijk was om er iets kritisch over te zeggen. Een roman over het thema overweegt ze, maar ze aarzelt: ze noemt het fenomeen diep verontrustend en vreest hoe somber het zou zijn om er twee jaar lang dagelijks mee bezig te zijn. Volgens haar is het sinds kort minder riskant geworden om publiekelijk twijfels te uiten over wat zij een obsessie noemt met het veranderen van geslacht.

Identiteit volgens Shriver

Shriver stelt dat jongeren die hun identiteit zoeken in hun geslacht op de verkeerde plek kijken. Ze toont begrip voor hoe moeilijk het is om op te groeien en volwassen te worden, met alle onzekerheid die daarbij hoort, maar noemt het een misverstand over wat identiteit eigenlijk is. Toen zij opgroeide ging het volgens haar niet om welk geslacht je was — dat was een gegeven — maar om welke muziek en boeken je mooi vond en welke politieke opvattingen je had: een kwestie van smaak, exploratie en het vinden van aanknopingspunten buiten jezelf. Dat soort identiteit is volgens haar een proces dat nooit stopt; je blijft je hele leven bijschaven wie je bent. Ze beschrijft geluk niet als een aankomstpunt maar als een richting, een traject, iets wat je doet.

Waarom transitie aantrekkelijk lijkt

Een deel van de aantrekkingskracht van transitie ligt er volgens Shriver in dat het een soort eindeloos project biedt: een doel om naartoe te werken dat je nooit kunt bereiken, omdat je het andere geslacht niet werkelijk kunt worden. Daardoor blijft het iets om te doen. Maar ze noemt het een waardeloos project dat niets oplost en in haar ogen vooral over uiterlijk en schijn gaat. Medisch, emotioneel en psychisch zou het volgens haar meer problemen scheppen dan oplossen. Ze benadrukt dat ze zelf weinig waarde hecht aan vrouw-zijn en denkt dat ze grotendeels dezelfde persoon zou zijn geweest als man; ze wil het belang van geslacht juist relativeren in plaats van het tot iemands hele zelf te maken.

Internet, media en de bredere cultuur

Het gesprek gaat ook over de invloed van smartphones en internet op jongeren, die volgens de aangehaalde cijfers socialer geïsoleerd raken terwijl angst en depressie toenemen, vooral onder jonge vrouwen. Shriver beschrijft hoe het internet mensen tegelijk antisociaal en hyperbewust maakt van wat anderen van hen denken, alsof je voortdurend bekeken en beoordeeld wordt. Voor haarzelf is dat een reden om niet op sociale media te zitten en doorgaans geen reacties of recensies te lezen. Ze bespreekt verder televisieseries als White Lotus en Adolescence, waarbij ze de overdreven lof voor die laatste relativeert. Tot slot vertelt ze dat ze het Verenigd Koninkrijk verliet en naar Portugal verhuisde, mede omdat ze Groot-Brittannië als een steeds somberder plek ging ervaren. De uitspraken in deze samenvatting zijn die van Shriver zelf.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

Lionel Shriver bespreekt hoe kinderen worden behandeld in de genderzorg en benadrukt de noodzaak van eerlijkheid over de gevolgen. Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.