Dr. Lisa Littman over ROGD-onderzoek — Gender: A Wider Lens podcast
Dr. Lisa Littman bespreekt in de Gender A Wider Lens-podcast haar onderzoek naar Rapid Onset Gender Dysphoria (ROGD). Ze legt uit hoe sociale besmetting kan bijdragen aan plotselinge genderdysforie bij meisjes in groepsverband. Haar ROGD-studie was controversieel maar zette een belangrijke wetenschappelijke discussie in gang over de rol van sociale factoren bij de toename van genderdysforie.
Over Dr. Lisa Littman
Lisa Littman is arts en onderzoeker met een opleiding in preventieve geneeskunde, volksgezondheid en in verloskunde en gynaecologie. In deze aflevering van de podcast Gender: A Wider Lens praat ze met Stella O'Malley en Sasha Ayad. Littman vertelt hoe ze in haar eigen omgeving merkte dat de ene tiener na de andere zich als transgender ging identificeren, in aantallen die ze niet kon rijmen met wat de wetenschappelijke literatuur over de prevalentie aangaf. Dat bracht haar ertoe het verschijnsel te onderzoeken. Ze vergelijkt het met een arts die jarenlang vooral oudere vrouwen met borstkanker behandelt en plotseling vooral tienerjongens ziet: zo'n verschuiving roept vragen op die je als verantwoordelijk onderzoeker niet mag negeren.
Rapid Onset Gender Dysphoria
Littman bedacht de term Rapid Onset Gender Dysphoria (ROGD) om het verschijnsel te beschrijven waarbij een tiener of jongvolwassene tijdens of na de puberteit genderdysfoor en transgender-identificerend wordt, zonder dat er in de kindertijd tekenen van genderdysforie waren. In haar studie uit 2018, gebaseerd op ouderverslagen, beschreef ze ongebruikelijke groepsdynamiek die wijst op sociale invloed: groepen vrienden die rond dezelfde tijd trans-identificerend werden, het bespotten van wie niet transgender of lhbt was, en het ophemelen van wie wel uit de kast kwam. Ze legt dat verband met wat eerder is onderzocht rond eetstoornissen en sociale besmetting. Volgens haar zijn psychosociale factoren zoals trauma, psychische problemen en sociale invloed mogelijke bijdragende oorzaken.
Onderzoek onder gedetransitioneerden
In het gesprek bespreekt Littman ook haar studie onder honderd mensen die detransitioneerden, geworven tussen 2016 en 2017, toen detransitie nog nauwelijks erkend werd. Ze definieerde detransitie hierbij specifiek als het stoppen of terugdraaien van medische ingrepen zoals puberteitsremmers, cross-sekshormonen, anti-androgenen of operaties. Bij de opzet en werving werkte ze samen met twee mensen die zelf gedetransitioneerd waren. In de steekproef was volgens haar 69 procent van geboorte vrouw en 31 procent man. De vrouwen waren gemiddeld jonger bij transitie en detransitie, hadden vaker kort voor het ontstaan van hun dysforie een trauma meegemaakt, voelden zich vaker onder druk gezet om te transitioneren en waren vaker lesbisch of biseksueel.
Affirmatief model versus exploratie
Littman beschrijft hoe veel deelnemers slechte zorg ervoeren: een meerderheid vond de evaluatie ontoereikend en 65 procent zei dat de behandelaar niet onderzocht of de wens om te transitioneren een andere oorzaak had. Veel deelnemers vonden hun behandelaar te positief over de voordelen van transitie. Slechts een kwart kwam terug naar de kliniek om de detransitie te melden, waardoor klinieken vaak niet weten hoe het hun patiënten verging. De meest genoemde reden om te detransitioneren was dat de eigen definitie van man en vrouw veranderde en men zich weer thuis ging voelen bij het geboortegeslacht. Anderen noemden trauma, internalisering van homofobie of druk en discriminatie. Om dit te duiden gebruikt Littman de vergelijking met pijn op de borst: in plaats van iedereen klakkeloos te bevestigen, hoort een arts eerst te onderzoeken wat de pijn veroorzaakt, omdat verschillende oorzaken een verschillende behandeling vragen. Ze pleit voor een benadering die alle informatie verwelkomt en het welzijn van de patiënt vooropstelt boven trouw aan één model.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.