Marcus Evans — een psychodynamische kijk op de gendercrisis
Marcus Evans is een getrainde psychoanalyticus die jarenlang bij de Tavistock-kliniek werkte. In dit diepgaande gesprek met therapeut Stephanie Winn
Over Marcus Evans
Marcus Evans is een Britse psychoanalyticus die ongeveer veertig jaar in de psychiatrie van de National Health Service werkte, waarvan twintig jaar bij de Tavistock-kliniek. Hij stond bekend om de toepassing van psychoanalytische ideeën in de psychiatrie, met name rond psychose en persoonlijkheidsstoornissen. Na zijn pensioen werd hij bestuurslid (governor) van de Tavistock en raakte hij betrokken bij de discussie over de behandeling van genderdysforie. Toen hij vond dat de kliniek de zorgen van clinicus Dave Bell, van ouders en van personeel niet serieus nam, nam hij ontslag. Zijn vrouw Sue Evans had naar eigen zeggen al in 2005 als eerste klokkenluider vergelijkbare zorgen geuit. In dit gesprek met therapeut Stephanie Winn ("You Must Be Some Kind of Therapist"-podcast) bespreekt hij een psychodynamische kijk op de gendercrisis bij jongeren. Samen schreven Marcus en Sue Evans het boek Gender Dysphoria: A Therapeutic Model for Working with Children, Adolescents and Young Adults.
Een psychologisch in plaats van medisch probleem
Evans betoogt dat genderdysforie bij jongeren vooral een psychologisch probleem is, dat ten onrechte als een medisch probleem wordt behandeld. Hij wijst op "genderexceptionalisme": bij geen enkele andere aandoening wordt de zelfdiagnose van de patiënt zonder verder onderzoek bevestigd en doorgeleid naar ingrijpende medische behandelingen. Volgens hem is de gebruikelijke voorzichtigheid weggevallen door politisering van het onderwerp. Hij noemt dat de Tavistock geen follow-uponderzoek deed naar deze patiënten, niet registreerde hoeveel van de kinderen autisme hadden, en dat het affirmatiemodel werd ingevoerd terwijl er voor "watchful waiting" wél een onderbouwing bestond. De rechter zou bij de juridische toetsing geschrokken zijn dat de hele aanpak terugging op het Nederlandse protocol. De kinderen die hij en zijn vrouw in hun praktijk zien, hebben vrijwel allemaal comorbide problemen zoals eetstoornissen, dwangklachten, depressie, angst of neurologische problematiek.
Ontwikkeling, zelf-haat en de rol van de therapeut
Evans beschrijft veel van deze jongeren als angstig gehecht, met een kwetsbaar gevoel van zelf dat moeite heeft om tegenslag en de onzekerheid van de puberteit te verdragen. Puberteitsremmers zet hij in dat licht: ze leggen de ontwikkeling stil in plaats van die te steunen, en in de praktijk leidt de "pauze om na te denken" volgens hem juist tot een medische lopende band richting hormonen en chirurgie. Hij ziet bij velen zelf-haat die zich vastzet in het lichaam of de geslachtskenmerken. Als therapeut wil hij geen poortwachter zijn die beslist wie "echt trans" is, maar wil hij begrijpen waarmee het kind worstelt en waarom het een concrete, vaste oplossing zoekt. Hij benadrukt dat zekerheid bij een ingrijpende beslissing eerder een teken van een kwetsbare toestand is dan van juistheid, en dat twijfel gezond kan zijn.
Suïcidaliteit, ouders en overmedicalisering
Rond suïcidaliteit waarschuwt Evans voor het frame "een levende zoon of een dode dochter". Hij verwijst naar onderzoeker Michael Biggs, volgens wie de suïcidaliteit in deze groep vergelijkbaar is met die in andere groepen jongeren met problemen, en herhaalt dat er door de politisering te weinig data zijn. Hij wijst op online besmettingsdynamiek en op "coaching" waarbij jongeren leren suïcidedreigementen in te zetten tegen ouders. Ouders adviseert hij sceptisch en vragend te blijven, niet te vervallen in vechten of vermijden, en steun te zoeken bij groepen zoals Bayswater; therapeuten raadt hij supervisie en intervisie aan. Tot slot plaatst hij dit in een bredere overmedicalisering, waarbij de grens tussen gewoon menselijk lijden en ernstige psychische ziekte vervaagt, mede gedreven door beschikbare medicatie. Hij verwijst ook naar de Cass-review (Hilary Cass), die volgens hem tot meer voorzichtigheid maant maar moeite heeft detransitioners te spreken door wantrouwen jegens professionals.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.