Nieuwsuur — de kritiek op de Nederlandse transgenderzorg
Nieuwsuur brengt een reportage over de groeiende kritiek op de Nederlandse transgenderzorg. Experts, patiënten en beleidsmakers komen aan het woord over
Deze video is Nederlandstalig.
Over deze Nieuwsuur-reportage
Nieuwsuur neemt een kijkje op de grootste genderpoli van Nederland en brengt de groeiende kritiek op de transgenderzorg in beeld. Nederland geldt voor veel landen als voorbeeld, maar het aantal aanmeldingen bij de genderpoli's is de afgelopen jaren sterk gestegen, ook onder minderjarigen. Volgens recent onderzoek dat in de reportage wordt genoemd zou het in totaal gaan om zo'n 7000 wachtenden. In Amsterdam, de grootste genderpoli, staan ruim 1400 minderjarigen op de wachtlijst en is de wachttijd opgelopen tot ruim twee jaar. Zorgverleners noemen die situatie zeer onwenselijk en zwaar voor jongeren die al een grote stap hebben gezet door hulp te vragen.
De Dutch approach en de puberteitsremmers
De reportage legt uit hoe de zogeheten Dutch approach werkt. Eind jaren tachtig kreeg een twaalfjarig kind in Nederland voor het eerst puberteitsremmers; die aanpak is wereldwijd overgenomen. De remmers worden in de uitzending omschreven als een soort pauzeknop: ze zorgen ervoor dat er geen geslachtshormonen worden aangemaakt en zetten de lichamelijke puberteit stil, zodat jongeren denktijd krijgen. Kenmerkend voor de Nederlandse aanpak is dat de zorg multidisciplinair is, samen met de jongere en het gezin, en dat er voortdurend wetenschappelijk onderzoek aan gekoppeld wordt. Een bekend nadeel dat wordt genoemd is dat de stevigheid van de botten achter kan blijven; daarom krijgen jongeren regelmatig een botdichtheidsscan. In de reportage volgt Nieuwsuur twee jongeren, Senna en Emma, die dit traject doorlopen.
Internationale kritiek en openstaande vragen
Tegelijk groeit de kritiek. In Engeland, Zweden en Finland is volgens de reportage ingegrepen in de transgenderzorg. In Finland wordt de behandeling inmiddels aan een selectievere groep kinderen gegeven, omdat men daar veel kinderen met andere psychische problemen ziet en vragen stelt bij hun vermogen tot weloverwogen toestemming. Ook zijn er vraagtekens bij het wetenschappelijk bewijs en bij de gevolgen van puberteitsremmers op de lange termijn, zoals het effect op het brein. De geïnterviewde zorgverlener erkent dat er nog vragen openstaan over de langetermijneffecten en dat dit ook tegen de jongeren wordt gezegd. Op het Nederlandse onderzoek bestaat eveneens kritiek, bijvoorbeeld over het lage aantal respondenten of het ontbreken van een controlegroep.
Onzekerheid, spijt en gevolgen voor de toekomst
In het traject worden moeilijke gesprekken gevoerd, onder meer over de gevolgen voor het krijgen van biologische kinderen. Een terugkerende vraag is of een twaalfjarig kind zulke beslissingen kan overzien. De zorgverleners zeggen geen honderd procent zekerheid te kunnen geven, maar streven naar maximale zorgvuldigheid om de kans op spijt zo klein mogelijk te maken. Volgens onderzoek dat in de reportage wordt aangehaald haalt 98 procent van de jongeren die de afgelopen twintig jaar met de behandeling zijn begonnen nog steeds hormonen op bij de apotheek. De zorgverlener benadrukt dat zekerheid over een keuze van dertig jaar geleden niet te geven valt en dat die onzekerheid verdragen moet worden. Op de vraag of Nederland net als omringende landen zou kunnen stoppen, antwoordt zij dat zoiets rampzalig zou zijn.