Kritiek op de Nederlandse transgenderzorg — Nieuwsuur
Nieuwsuur brengt een uitgebreide reportage over de groeiende kritiek op de Nederlandse transgenderzorg voor jongeren.
Deze video is Nederlandstalig.
Over deze Nieuwsuur-reportage
Deze Nederlandstalige reportage van Nieuwsuur kijkt mee op de grootste genderpoli van het land, in Amsterdam, en brengt de groeiende kritiek op de Nederlandse transgenderzorg voor jongeren in beeld. Het aantal aanmeldingen bij genderpoli's is de afgelopen jaren sterk gestegen, ook onder minderjarigen. Volgens recent onderzoek dat in de uitzending wordt genoemd zou het in totaal om zo'n 7000 wachtenden gaan, al is het exacte aantal onduidelijk omdat iemand zich op meerdere plekken kan inschrijven. De reportage volgt onder anderen de 16-jarige Senna en de 15-jarige Emma, die al jaren onder behandeling zijn.
Wachtlijsten en een veranderende populatie
In de uitzending worden de lange wachtlijsten als zeer onwenselijk omschreven. Bij de Amsterdamse genderpoli zijn sinds de start bijna 3000 minderjarigen onder behandeling geweest; ruim 1400 minderjarigen staan op de wachtlijst en de wachttijd is opgelopen tot ruim twee jaar. Ook valt op dat de populatie verandert: inmiddels gaat twee op de drie intakegesprekken over geboren meisjes die in transitie willen naar jongen. De reportage legt uit hoe de zorg werkt, van langdurige gesprekken met een psycholoog tot puberteitsremmers en hormoonbehandeling.
De Dutch approach en de puberteitsremmers
De Nederlandse aanpak, de zogenoemde Dutch approach, is eind jaren tachtig ontstaan en wereldwijd overgenomen. Een kind kreeg toen voor het eerst puberteitsremmers. Die remmers worden in de uitzending omschreven als een soort pauzeknop: ze zorgen ervoor dat er geen geslachtshormonen worden aangemaakt en geven jongeren denktijd. Kenmerkend voor de aanpak is volgens een betrokken zorgverlener dat de zorg multidisciplinair is en samen met de jongere en het gezin gebeurt, met doorlopend wetenschappelijk onderzoek. De remmers kunnen bijwerkingen hebben; een bekend nadeel is dat de botstevigheid kan achterblijven, wat met regelmatige botdichtheidsscans wordt gevolgd.
Internationale kritiek en twijfels over het bewijs
De reportage laat zien dat er ook steeds meer kritiek is. In Engeland, Zweden en Finland is ingegrepen in de transgenderzorg. Een Finse betrokkene stelt onder meer dat medische interventies niet voldoende zijn om de onderliggende depressie te laten verdwijnen en plaatst vraagtekens bij het vermogen tot geïnformeerde toestemming. Ook zijn er vragen over het wetenschappelijk bewijs en de langetermijngevolgen van puberteitsremmers, bijvoorbeeld op het brein. De Amsterdamse onderzoekers erkennen dat er nog vragen over de lange termijn openstaan en dat zij daar open over zijn tegen jongeren, maar zeggen in hun eigen resultaten geen aanleiding tot zorg te zien. In de uitzending komt ook kritiek op het Nederlandse onderzoek aan bod, zoals een laag aantal respondenten of een ontbrekende controlegroep. De zorgverleners benadrukken dat 100 procent zekerheid niet te geven is, maar wijzen op zorgvuldigheid en op een cijfer dat 98 procent van de jongeren die de afgelopen twintig jaar begon, nog steeds hormonen ophaalt.