Sasha Ayad over ouderlijk gezag, de genderepidemiee en het belang van nuance

Sasha Ayad bespreekt in dit interview de epidemische toename van genderdysforie bij tienermeisjes, het belang van ouderlijk gezag in de begeleiding van

Over Sasha Ayad

In dit gesprek met Lesie Elliot Boyce (The Radical Center) vertelt therapeut Sasha Ayad over haar werk rond gender en jongeren. Ayad werkt sinds 2016 in dit veld en begon rond 2015 als schoolcounselor, na eerdere ervaring met onder meer kinderen met autisme en jongeren die seksueel of huiselijk geweld hadden meegemaakt. Samen met Stella O'Malley maakte ze sinds 2020 een podcast, die nu wordt afgerond. Ze beschrijft hoe ze de strikt affirmatieve benadering ter discussie stelde en een meer onderzoekende, op het individu gerichte vorm van gesprekstherapie ontwikkelde.

Plotselinge twijfel en herkenbare profielen

Ayad vertelt hoe ze als schoolcounselor twee leerlingen zag die zonder eerdere voorgeschiedenis ineens hun identiteit in twijfel trokken. Het ene meisje was creatief, sterk gendernonconform en had een vriendin; het andere was sociaal wat onhandig, sterk gericht op anime en bracht veel tijd door op platforms als Tumblr. Tegelijk las ze ouderblogs waarop vergelijkbare verhalen verschenen, terwijl therapeuten en klinieken sterk uiteenlopende en vaak sturende reacties gaven. Omdat haar opleiding (rond 2008) nog niet doordrenkt was van een activistische benadering, plaatste ze deze plotselinge twijfel eerder in het kader van normale adolescente ontwikkeling en exploratie.

Individuele factoren in plaats van één verklaring

Een rode draad in het gesprek is dat er zelden één oorzaak is. Ayad bespreekt bijvoorbeeld pornografie: vroege blootstelling kan bij sommige, vaak geïsoleerde kinderen een spiraal van angst rond lichaam, intimiteit en seksualiteit op gang brengen, terwijl een kind met gezonde vriendschappen er nauwelijks last van hoeft te hebben. Ze waarschuwt ouders om niet op één factor te fixeren en pleit voor sterk geindividualiseerde therapie. Daarmee bekritiseert ze het affirmatieve model, dat in haar ogen te veel "one size fits all" is: als iemand zegt trans te zijn, ligt de reactie al vast, zonder verdere nieuwsgierigheid naar het hoe en waarom.

Ouderlijk gezag en het herstellen van de band

Ayad doet inmiddels veel oudergesprekken. Ze beschrijft ouders die met een goede band en veel vrijheid hun kind als een mini-volwassene behandelden, en zich daardoor onzeker voelen om grenzen te stellen wanneer dat nodig is. Ze noemt het verschijnsel van "concurrerende hechtingen", waarbij niet alleen leeftijdgenoten maar ook scholen of therapeuten tussen ouder en kind kunnen komen te staan (triangulatie). Haar advies aan ouders is om te vertragen, na te denken over wat zij zelf goed achten en met liefde en zelfvertrouwen het gesprek aan te gaan, zonder te bezwijken voor doemscrollen over zeldzame horrorverhalen.

Sociale transitie, gender als metafoor en nieuwe projecten

Over sociale transitie is Ayad voorzichtig: waar mogelijk raadt ze het bij jonge, rigide denkende kinderen af, omdat het vaak een eerste stap kan zijn in een cascade richting binders, blokkers en verdere medicalisering. Ze ziet gender liever als metafoor dan als iets letterlijks. In therapie werkt ze gentle en exploratief, gebruikt ze trucs om pronouns en namen te vermijden en stelt ze soms voor om samen een neutrale "derde naam" te kiezen als open ruimte. Tot slot kondigt ze een nieuw YouTube-kanaal aan, "The Metaphor of Gender", als plek voor trage, nieuwsgierige reflectie zonder spot of dogma; updates deelt ze via haar Substack.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

Sasha Ayad bespreekt in dit interview de epidemische toename van genderdysforie bij tienermeisjes, het belang van ouderlijk gezag in de begeleiding van Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.