Sasha Ayad — hoe begeleid je een genderdysfooor kind als ouder? (Benjamin Boyce)

Over Sasha Ayad

Sasha Ayad is therapeut en werkt met jongeren die hun gender bevragen. In dit gesprek met Benjamin Boyce deelt ze haar klinische observaties en geeft ze ouders praktische handvatten. Ze benadrukt dat er voor de plotselinge gendertwijfel die zij vaak ziet geen kant-en-klaar draaiboek bestaat: het is een nieuw fenomeen en de aanpak ontstaat gaandeweg, op basis van wat ze leert in haar werk en wat ouders haar terugkoppelen.

Vluchten voor pijn en de wens tot zelftransformatie

Ayad ziet steeds vaker jongens en zelfs oudere mannen die na een ingrijpende gebeurtenis, zoals een scheiding, een breuk of afwijzing, plotseling een transidentiteit ontwikkelen. Volgens haar proberen veel jongeren te ontsnappen aan het ongemak van hun huidige leven. Een cliënt vertelde haar ooit dat alles beter was dan zijn vroegere zelf. Ze ziet het verlangen om als een nieuw persoon herboren te worden, een concrete manier om zichzelf zowel psychisch als fysiek te transformeren. Bij meisjes signaleert ze vaak dat ze wegrennen van onverwachte seksuele aandacht die op hen wordt geprojecteerd zodra ze zich ontwikkelen, terwijl ze hun eigen seksualiteit nog helemaal niet hebben gevormd. Ze waarschuwt dat de uitspraak "ik voel me niet prettig als meisje" op zichzelf weinig zegt over wat er werkelijk speelt.

Verbinding boven controle

Het belangrijkste advies dat Ayad ouders geeft, is om verbonden te blijven met hun kind. Je kunt niet controleren wat er in het hoofd van je kind gebeurt, zeker niet als je geen relatie met hem of haar onderhoudt. Ze raadt af om kinderen rationeel uit hun identiteit te willen praten of voortdurend te debatteren, omdat tieners zich dan juist ingraven en zich gaan verzetten. In plaats daarvan adviseert ze ouders om naar het grotere geheel te kijken: blijf je kind zien achter de nieuwe persona, het kapsel of de kleding. Ze vergelijkt het met een kind dat valt op een speelplaats: je kijkt samen naar de wond, zodat de pijn niet tussen jullie in komt te staan maar iets is dat je samen onder ogen ziet.

Grenzen stellen en gevoelens leren verdragen

Ayad legt uit dat de aanpak afhangt van leeftijd en context. Bij jongere kinderen die net gisteren met een identiteit kwamen, kunnen ouders stevigere grenzen stellen, bijvoorbeeld door iets zes maanden uit te stellen of door op basis van langetermijnwelzijn nee te zeggen tegen een binder vanwege gezondheidsrisico's. Bij een tiener die zich al langere tijd zo ziet, werkt grenzen stellen niet en is verbinding en nieuwsgierigheid nodig. Ze besteedt veel aandacht aan het leren verdragen van grote emoties. In plaats van weg te vluchten voor gevoelens als schaamte of verdriet, leert ze jongeren hun emoties te bevrienden, bijvoorbeeld door te onderzoeken waar in het lichaam een gevoel zit en welke textuur, vorm of kleur het heeft. Ze waarschuwt dat wie zich fixeert op de fantasie van veranderen van geslacht, andere strategieën om met het eigen lichaam te leven misloopt.

Bronnen

• YouTube — Sasha Ayad — hoe begeleid je een genderdysfoor kind als ouder? (Benjamin Boyce)