Sasha Ayad — wat iedereen fout begrijpt over gender
Sasha Ayad bespreekt in dit interview de meest voorkomende misvattingen over genderidentiteit, genderdysforie en de behandeling ervan.
Over Sasha Ayad
Sasha Ayad is een gediplomeerd therapeut die naar eigen zeggen al meer dan negentien jaar met adolescenten werkt. Sinds ongeveer 2016 richt haar werk zich op vragen rond genderidentiteit en genderdysforie, en biedt zij daarnaast veel ondersteuning aan ouders van kinderen die met hun identiteit worstelen. Haar interesse ontstond toen zij als schoolcounselor merkte dat leerlingen die zij al langer kende plotseling begonnen te twijfelen aan hun identiteit, vaak na verkenning in een online context. Ze raakte bezorgd over de druk om jongeren snel een medisch traject in te sturen en bouwde haar praktijk op rond het serieus nemen van de stress, terwijl ze jongeren ruimte geeft om hun ervaring te onderzoeken zonder die meteen te medicaliseren.
Gender als metafoor voor onderliggende stress
Ayad stelt dat veel jongeren hun innerlijke stress begrijpen via de culturele signalen die op dat moment beschikbaar zijn. Net zoals diagnoses in de loop van de tijd en per cultuur verschuiven, ziet zij genderidentiteit nu als een veelgebruikte lens waardoor jongeren hun ongemak interpreteren. Ze benadert uitdrukkingen als "geboren in het verkeerde lichaam" of "non-binair" liever symbolisch dan letterlijk: ze kunnen aangeven dat iemand zich vervreemd voelt, niet helemaal past bij de rollen die aan man of vrouw worden toegeschreven, of ongemak ervaart met het eigen lichaam. Door deze begrippen metaforisch te bekijken, zegt zij, ontstaat meer inzicht in wat er werkelijk speelt dan wanneer ze als concrete, juridische of medische realiteit worden opgevat.
Diagnoses als identiteit en het affirmatiemodel
Het gesprek raakt aan de bredere trend waarin jongeren psychologische diagnoses zoals ADHD of autisme tot identiteit maken. Ayad spreekt over diagnostische inflatie: criteria zijn zo verbreed dat een label "alles en niets tegelijk" kan betekenen, waardoor de verhalen van mensen met zware ondersteuningsbehoeften ondergesneeuwd raken. Bij gender wijst ze het affirmatiemodel aan, dat de afgelopen tien tot vijftien jaar de standaardreactie werd. Volgens haar maakt de angst om van conversietherapie beschuldigd te worden dat behandelaars eerder een faciliterende dan een onderzoekende rol innemen. Ze trekt een lijn tussen het bevestigen van iemands gevoelens en het meegaan in een claim die botst met de fysieke realiteit, en benadrukt dat genderdysforie geen enkele oorzaak heeft maar bij ieder mens uit verschillende factoren kan voortkomen.
Geworteld blijven in de werkelijkheid
Ayad zegt geen voorstander te zijn van transitie bij minderjarigen. Ze wijst erop dat zij geen arts is, maar deelt haar zorgen over puberteitsremmers, die volgens haar nooit eerder op deze manier zijn ingezet en die zij eerder als startknop dan als pauzeknop ziet. Voor volwassenen acht zij de uitkomst beter wanneer iemand zonder illusies de eigen dysforie heeft onderzocht en de afwegingen onder ogen ziet. Als gezonde manier om een zelfbeeld te vormen pleit zij voor ervaring in de echte wereld, echte relaties en het luchtig vasthouden van interesses, omdat wie je bent met de seizoenen van het leven verandert. Ze onderscheidt gendernonconformiteit, die de biologische realiteit erkent, van een non-binaire claim die deze vervangt, en hoopt dat het gesprek over gender weer lichter en symbolischer wordt. Tot slot verwijst zij naar haar YouTube-kanaal "The Metaphor of Gender".
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.