Stella O'Malley: verschil tussen trans, genderdysforie en ROGD
Stella O'Malley legt het verschil uit tussen mensen die al van jongs af aan genderdysforie ervaren, mensen met rapid-onset genderdysforie (ROGD) en de brede categorie die zichzelf transgender noemt. Ze pleit voor gedifferentieerde zorg die rekening houdt met deze verschillen in plaats van iedereen op hetzelfde medische pad te zetten.
Over Stella O'Malley
In deze korte uiteenzetting maakt Stella O'Malley een scherp onderscheid tussen drie begrippen die in het publieke debat vaak door elkaar worden gehaald: trans-zijn, genderdysforie en rapid-onset genderdysforie (ROGD). Haar centrale punt is eenvoudig maar belangrijk: deze termen verwijzen niet naar hetzelfde, en wie ze gelijkstelt, mist de verschillen die juist voor de zorg van belang zijn. Ze put daarbij mede uit haar eigen ervaring, omdat ze als kind zelf gevoelens kende die vandaag onder een van deze noemers zouden vallen.
Trans als paraplubegrip
O'Malley legt uit dat er veel verschillende definities van trans bestaan. De definitie die zij zelf verkiest, gebruikt trans als een paraplubegrip: een beschrijving van mensen wier gender niet samenvalt met hun biologische sekse en daar niet comfortabel mee zit. Het is volgens haar nadrukkelijk geen diagnose, maar een beschrijving van een persoon, en heel vaak een zelfgekozen, zelf-geïdentificeerde beschrijving. Ze merkt op dat iemand zich als trans zou kunnen identificeren als die dat wenst; in dat opzicht staat de term open voor wie zich erin herkent.
Genderdysforie als diagnose
Genderdysforie is volgens O'Malley iets heel anders. Zij omschrijft het als een diagnosticeerbare psychische aandoening: de psychologische lijdensdruk die voortkomt uit een incongruentie tussen iemands biologische sekse en het eigen identiteitsgevoel. Zij noemt het ook wel gendergerelateerde stress. Het voelt volgens haar pervasief en zeer onaangenaam, een sterk gevoel van "ik zou dit niet moeten zijn, ik zou iets anders moeten zijn", bijvoorbeeld non-binair of een man. Ze wijst erop dat dezelfde toestand in het verleden onder andere namen bekendstond; dat aandoeningen door de jaren heen van benaming wisselen, is in de geestelijke gezondheidszorg gebruikelijk. Wat zij als kind ervoer, zou je volgens haar onder deze beschrijving kunnen scharen, ook al heette het toen anders.
Rapid-onset genderdysforie (ROGD)
Als derde begrip introduceert O'Malley rapid-onset genderdysforie. Zij verwijst naar dr. Lisa Littman, die volgens haar opviel doordat een onderzoek werd gepubliceerd waarin ouders werden geïnterviewd over wat er met hun adolescenten gebeurde. O'Malley beschrijft ROGD als een nieuwe presentatie: een verschijnsel waarbij adolescenten plotseling en snel een sociaal-gemedieerde uiting van genderdysforie ervaren. Het is volgens haar snel ontstaan en lijkt uit het niets te komen. De meest gestelde vraag die zij krijgt, is waar dit allemaal vandaan komt. Ook hier benadrukt ze dat ROGD geen diagnose is, maar de beschrijving van een fenomeen.
Waarom het onderscheid telt
De rode draad door O'Malley's uitleg is dat trans, genderdysforie en ROGD niet inwisselbaar zijn. Het ene is een breed, vaak zelfgekozen paraplubegrip, het tweede een diagnosticeerbare aandoening, en het derde de beschrijving van een recenter, sociaal-gemedieerd verschijnsel onder adolescenten. Door deze begrippen uit elkaar te houden, wil ze ruimte maken voor een meer gedifferentieerde benadering, die recht doet aan de verschillen tussen mensen in plaats van uiteenlopende situaties op één hoop te gooien.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.