Frankrijk stelt richtlijn transgenderzorg minderjarigen uit tot 2027

Frankrijk kondigde deze maand geen nieuwe richtlijn aan voor transgenderzorg bij minderjarigen — integendeel. De Haute Autorité de Santé (HAS), de Franse evenknie van het Zorginstituut, keurde op 25 februari 2026 slechts een "note de cadrage" goed: een startdocument dat vastlegt hoe de komende jaren aan een richtlijn gewerkt gaat worden. Voor een daadwerkelijk landelijk kader moeten Franse artsen, ouders en jongeren wachten tot minstens de tweede helft van 2027.

Vijf jaar na de vraag van het ministerie

Het traject startte niet in 2026, maar al in 2021, toen het Franse ministerie van Solidariteit en Gezondheid de HAS vroeg om richtlijnen te ontwikkelen voor de begeleiding van minderjarigen met genderincongruentie. Vijf jaar later is er nog altijd geen enkele bindende aanbeveling voor deze groep. De nu gepubliceerde note de cadrage bouwt voort op de 152 aanbevelingen die de HAS op 18 juli 2025 publiceerde voor volwassenen — de eerste keer dat Frankrijk uberhaupt een nationaal kader voor transgenderzorg vaststelde. Voor minderjarigen volgt nu pas de allereerste stap: een literatuuronderzoek in 2026, gevolgd door werkgroepen met experts in 2026 en 2027, met een validatie die op zijn vroegst in de tweede helft van 2027 wordt verwacht.

Depsychiatrisering als uitgangspunt

Opvallend is de formulering waarmee de HAS haar eigen opdracht omschrijft: het doel is om "diversiteit in zorgpaden" te introduceren en te komen tot een "effectieve depsychiatrisering", in lijn met wat de HAS "internationale ontwikkelingen" noemt. Die woordkeuze wijst niet op terughoudendheid, maar eerder op een ambitie om de behandeling van genderdysforie bij minderjarigen verder los te koppelen van de geestelijke gezondheidszorg — een richting die haaks staat op de weg die andere Europese landen juist zijn ingeslagen. Het Verenigd Koninkrijk trok na de Cass Review de puberteitsremmers terug uit de reguliere zorg en beperkte het gebruik ervan tot onderzoeksverband. Zweden en Finland kozen na hun eigen systematische, GRADE-beoordeelde literatuuronderzoeken voor terughoudendheid en psychotherapie als eerste stap, met medische interventie als uitzondering. Frankrijk lijkt met zijn eigen traject voorlopig een andere kant op te bewegen, terwijl het tegelijk toegeeft nog geen enkele eigen evidencebeoordeling te hebben afgerond.

Praktijk zonder kader

Tot de aangekondigde richtlijn er ligt — ten vroegste in 2027, zes jaar na de oorspronkelijke vraag van het ministerie — blijft de praktijk in Frankrijk ongereguleerd. Individuele ziekenhuizen en teams werken zonder uniform nationaal protocol, wat volgens Franse parlementsleden en artsenorganisaties al jaren tot grote verschillen leidt tussen regio's: het ene team hanteert een voorzichtige, langdurige diagnostische fase, het andere stapt sneller over op medische interventie. Zolang de HAS geen dwingende norm vaststelt, blijft die praktijkvariatie — en daarmee de kwaliteit en veiligheid van de zorg voor een kwetsbare groep minderjarigen — afhankelijk van de individuele arts of instelling in plaats van een getoetst landelijk kader.

Voor Franse ouders en clinici verandert er op korte termijn dus niets: geen duidelijkheid over wanneer puberteitsremmers wel of niet aangewezen zijn, geen landelijke norm voor de rol van psychodiagnostiek, en geen zicht op hoeveel jongeren die nu zorg krijgen over een paar jaar mogelijk onder een strenger kader zouden zijn gevallen. Frankrijk voegt zich daarmee, ondanks de aangekondigde ambities, voorlopig niet bij de groep landen die hun beleid al hebben bijgesteld op basis van eigen bewijsbeoordeling — het stelt die beoordeling zelf nog altijd uit.

Bron:

• Haute Autorité de Santé. "Transidentité : accompagnement du mineur et de son entourage, et soins proposés — Note de cadrage." 25 februari 2026 (gepubliceerd 13 maart 2026). has-sante.fr

Edward Jansen

Redactie