Bekende Amerikaanse producer D. Smith detransitioneert na twaalf jaar — wat zijn verhaal blootlegt over het affirmatieve model

Op 18 september 2026 maakte de Amerikaanse muziekproducent en filmmaker D. Smith op Instagram bekend dat hij na twaalf jaar publiekelijk leven als transgender vrouw weer als man verder gaat. "Over de afgelopen twaalf jaar leefde ik publiekelijk als transgender vrouw. Die jaren waren geen vergissing. Ze waren echt", schreef Smith, die verder blijft benadrukken dat zijn respect voor de transgemeenschap onveranderd blijft. Smith is niet zomaar iemand: in 2016 was hij op VH1's Love & Hip Hop: Atlanta het eerste openlijk transgender castlid van een reality-serie, en in 2023 won zijn documentaire Kokomo City prijzen op het Sundance Film Festival. Twaalf jaar lang werd zijn transitie in Amerikaanse media aangehaald als een verhaal van zichtbaarheid en bevestiging. Nu vertelt hij een ander hoofdstuk.

Een boegbeeld van het affirmatieve verhaal

Smiths transitie werd, net als die van veel andere bekende Amerikanen, in de berichtgeving vrijwel altijd voorgesteld als afgerond en onomkeerbaar: iemand vindt zijn ware zelf, en daarmee is het verhaal verteld. Die aanname ligt ook ten grondslag aan het affirmatieve zorgmodel, dat ervan uitgaat dat een eenmaal uitgesproken genderidentiteit een stabiel gegeven is waarop bevestigende stappen — sociaal, hormonaal, chirurgisch — het juiste antwoord vormen. Smiths eigen woorden weerspreken dat model niet volledig: hij noemt de afgelopen twaalf jaar geen vergissing, maar wel een fase die overging in een volgende. Precies die mogelijkheid — dat een genderidentiteit die jarenlang oprecht aanvoelde, alsnog verschuift — is in het affirmatieve discours zelden voorzien.

Wat onderzoek al langer laat zien

Smiths verhaal staat niet op zichzelf. Uit de grootschalige DARE-studie onder 957 detransitioners bleek eerder dit jaar dat mensen gemiddeld 4,22 verschillende genderidentiteiten hebben gebruikt om zichzelf in de loop van hun leven te omschrijven — een cijfer dat laat zien hoe veranderlijk genderbeleving voor een deel van deze groep kan zijn. Bijna de helft van de deelnemers had achteraf spijt van hormonen of een operatie, terwijl een derde juist stopte ondanks tevredenheid met het bereikte resultaat. Detransitie is dus geen uniform verschijnsel met één verklaring, en zeker niet altijd het gevolg van externe druk of "transfobie" — de verklaring die in veel mediaframes als enige serieus wordt genomen.

Een stem die moeilijk in het narratief past

Wat Smiths aankondiging lastig maakt voor het gangbare narratief, is dat hij zijn detransitie expliciet niet framet als een aanklacht tegen de transgemeenschap of als bewijs dat zijn eerdere transitie fout was. Hij weigert de rol van kroongetuige voor welke kant van het debat dan ook. Diezelfde weigering om in een vaststaand hokje te passen zagen we eerder bij detransitioners die wél publiekelijk over hun spijt spraken, zoals Chloe Cole in haar getuigenis voor het Amerikaanse Congres. Het verschil is dat Smiths verhaal niet gepaard gaat met spijt of een aanklacht — en juist daardoor laat het zien dat de werkelijkheid genuanceerder is dan het simpele onderscheid tussen "geslaagde transitie" en "spijtoptant" dat in de berichtgeving meestal wordt gehanteerd.

Wat dit betekent voor het debat

Voor de zorgpraktijk is de les niet dat transitie geen goede uitkomst kan zijn — voor veel mensen is dat wel degelijk het geval. De les is dat een model dat geen ruimte laat voor verandering van inzicht, mensen als Smith stelselmatig verrast wanneer die verandering zich alsnog voordoet. Zorgverleners, media en beleidsmakers die transitie voorstellen als een eenmalige, definitieve gebeurtenis doen daarmee geen recht aan wat onderzoek en nu ook een bekend gezicht laten zien: identiteit kan zich over jaren ontwikkelen, ook nadat er al ingrijpende medische stappen zijn gezet. Dat is geen pleidooi tegen transitiezorg, maar wél een pleidooi voor zorgvuldigheid, langdurige begeleiding en ruimte om van gedachten te veranderen — iets waar het huidige model in de praktijk maar mondjesmaat in voorziet.

Bronnen

PinkNews, "D. Smith star of Love & Hip Hop: Atlanta says he is detransitioning after 12 years as a trans woman", 19 september 2026: thepinknews.com.

Hoodline, "D. Smith Announces Detransition After 12 Years, Says Love and Respect for Transgender Community Remain Unchanged", 19 september 2026: hoodline.com.

MacKinnon e.a., DARE-studie, Journal of LGBTQ+ Mental Health, 2026 — zie ons eigen artikel over de DARE-studie voor de volledige bronvermelding.