Wat therapeuten rapporteren: ervaringen met gender-kritische therapiepraktijk

De dominante aanpak in de genderzorg is "affirm only": de therapeut bevestigt de genderidentiteit van de patiënt en verwijst zo nodig door naar medische behandeling. Maar er bestaat een alternatieve aanpak: gender-explorerende therapie, waarbij de therapeut ruimte geeft voor ambivalentie en exploratiet van wat er achter de identiteitscrisis ligt. Therapeuten die dit doen, rapporteren een tweezijdige ervaring.

Wat therapeuten rapporteren

Therapeuten die een explorerende aanpak hanteren, beschrijven:

• Patiënten die baat vonden: Adolescenten die aanvankelijk een sterke transgenderidentiteit presenteerden maar na langdurige therapeutische exploratie hun genderdysforie zagen verminderen — zonder medische behandeling. In sommige gevallen was de genderidentiteitscrisis verbonden met trauma, angst, autisme of andere behandelbare aandoeningen.
• Sociale druk van patiënten en ouders: Sommige patiënten en ouders kwamen naar de praktijk met de verwachting dat de therapeut snel zou affirmen en doorverwijzen. Als de therapeut een exploratieve aanpak voorstelde, leidde dit soms tot conflict of het verlaten van de praktijk.
• Professionele risico's: Therapeuten rapporteren dat ze bezorgd zijn voor klachten bij beroepsorganisaties als ze een niet-affirmatieve aanpak hanteren. Dit afschrikkend effect beperkt de bereidheid om de aanpak openlijk te hanteren of te publiceren.

De anonieme clinicus bij Genspect

Genspect publiceerde de bijdrage van een anonieme clinicus over haar ervaringen met het ondersteunen van detransitioners — zie de clinicusbijdrage op Transspijt.nl. Haar verhaal illustreert de professionele risico's van het openlijk spreken.

De therapeutische alternatieven

De gender-explorerende therapie als aanpak heeft wetenschappelijke onderbouwing die door de Cass Review werd erkend. Meer therapeuten die deze aanpak leren en hanteren is een van de beleidsaanbevelingen die voortvloeien uit de internationale kritiek op de "affirm only"-aanpak.

Bronnen:

• Clinicusbijdrage over detransitie-ondersteuning. Transspijt.nl.
• Gender-explorerende therapie. Transspijt.nl.
• Therapeutic Practitioner. The Gender-Exploratory Therapy Approach.