Deel 4 van 5
De NHS en het Verenigd Koninkrijk
In het Verenigd Koninkrijk leidde de Cass Review tot de sluiting van de centrale genderkliniek Tavistock en tot een NHS-besluit om puberteitsremmers buiten klinische trials niet langer voor te schrijven.
Nergens waren de gevolgen van de Cass Review zo direct als in het Verenigd Koninkrijk zelf. De review was er de aanleiding voor het ontmantelen van een zorgmodel dat decennialang als standaard had gegolden. De centrale genderkliniek werd gesloten en de NHS trok de medische behandeling van minderjarigen ingrijpend terug.
De sluiting van Tavistock en GIDS
De Gender Identity Development Service (GIDS), ondergebracht bij de Tavistock and Portman NHS Foundation Trust in Londen, was jarenlang de enige gespecialiseerde genderdienst voor kinderen en jongeren in Engeland en Wales. De dienst kampte met lange wachtlijsten, klachten van klokkenluiders en zorgen over de kwaliteit van de diagnostiek. Een tussentijdse bevinding van de Cass Review concludeerde dat een enkele, overbelaste dienst geen veilig en houdbaar model was. GIDS werd in 2024 gesloten en vervangen door een netwerk van regionale centra met een bredere, holistische aanpak.
Het NHS-besluit over puberteitsremmers
Parallel daaraan besloot NHS England puberteitsremmers niet langer routinematig voor te schrijven aan minderjarigen met genderdysforie. De middelen mogen voortaan in beginsel alleen nog worden ingezet binnen gecontroleerd klinisch onderzoek. Daarmee werd in feite erkend dat de behandeling experimenteel is en dat de bewijslast eerst moet worden ingelost voordat zij breed kan worden aangeboden. De Britse regering nam aanvullende maatregelen om het voorschrijven van puberteitsremmers voor dit doel verder in te perken.
Van standaardzorg naar onderzoekssetting
De kern van de Britse omslag is dat puberteitsremmers van standaardbehandeling werden teruggebracht tot onderzoeksinterventie. Dat is een principiele verschuiving: het legt de bewijslast terug bij de behandeling zelf in plaats van bij de patient die achteraf schade ondervindt.
Een nieuw zorgmodel
In plaats van een snelle medische route bepleitte de review een breed model waarin psychische gezondheid, eventuele bijkomende problematiek en de ontwikkeling van het kind centraal staan. Veel jongeren die zich met genderdysforie melden, blijken ook andere problemen te hebben, zoals autisme, angst, depressie of een traumatische achtergrond. De review benadrukte dat die niet over het hoofd mogen worden gezien door alles door de bril van gender te bekijken.
Reacties
De besluiten leidden tot scherpe reacties. Voorstanders van het model spraken van schade aan de toegang tot zorg, terwijl anderen de besluiten zagen als een noodzakelijke correctie op een praktijk die te ver was doorgeschoten. De review en de NHS hielden vast aan het uitgangspunt dat veiligheid en deugdelijk bewijs voorop moeten staan, juist bij kwetsbare minderjarigen.
Bronnen bij dit deel
- Cass, H. (2024). Independent review of gender identity services for children and young people: Final Report.
- NHS England (2024). Besluit over het gebruik van puberteitsremmende hormonen.
- The BMJ (2024). Berichtgeving rond de Cass Review en de NHS-besluiten.
→ Volgende: Nederland houdt vast.