Het verschil tussen seks en gender — Dr. Erica Anderson
Dr. Erica Anderson is zelf transgender en werkt al 40 jaar als klinisch psycholoog. In dit gesprek bespreekt ze de conceptuele verwarring rond seks en gender en waarom ze kritisch is geworden op de snelle medicalisering van jonge mensen. Anderson pleit voor zorgvuldigheid en heeft meerdere malen publiekelijk gewaarschuwd dat de genderzorg te ver is gegaan.
Over Dr. Erica Anderson
Dr. Erica Anderson is klinisch psycholoog en zelf transgender. In dit Engelstalige gesprek staat ze stil bij een verwarring die volgens haar in het dagelijks spraakgebruik vaak optreedt: het door elkaar gebruiken van de woorden "seks" en "gender". Ze merkt op dat beide begrippen lange tijd als uitwisselbaar werden behandeld in alledaagse taal, terwijl ze in de biologie of bij de dokter wel degelijk onderscheiden worden. "Gender" werd daarbij soms gebruikt als een nettere manier om "seks" aan te duiden, omdat dat laatste woord als te beladen werd ervaren.
Wat is gender volgens Anderson?
Anderson omschrijft gender als de gevoelde identiteit van een persoon: of iemand zichzelf als man, vrouw, non-binair of een variatie daarop ervaart. Op de vraag hoe die gevoelde identiteit kan verschillen van het geslacht dat bij de geboorte werd toegekend, antwoordt ze openhartig dat we dat niet volledig weten. Volgens haar spelen er waarschijnlijk meerdere factoren mee, maar een sluitende verklaring ontbreekt. Wel benadrukt ze dat mensen bij wie gender en geboortegeslacht niet samenvallen door de hele menselijke geschiedenis heen hebben bestaan.
Voorbeelden uit verschillende culturen
Om dat historische bestaan te illustreren noemt Anderson enkele tradities uit verschillende delen van de wereld. Bij inheemse volken in Noord-Amerika bestaat het begrip "two-spirit", voor mensen die volgens de overlevering eigenschappen van zowel mannen als vrouwen in zich verenigen. In Zuid-Azië verwijst ze naar de hijra, een groep die door de meeste mensen als trans vrouwen zou worden gezien; zij worden al jong herkend en groeien op binnen een eigen traditie, waarbij ze later vaak rollen vervullen als zorg voor kinderen, huishouden en koken. Sommigen leven samen in gemeenschappen, anderen bij hun familie.
Als derde voorbeeld beschrijft Anderson de travesti in Brazilië, een Portugese term die zich grofweg laat vertalen als een mengvorm van transseksueel en travestiet. Het gaat volgens haar grotendeels om biologische mannen met een vrouwelijke kant die zichzelf als vrouw beschouwen en als vrouw in de samenleving functioneren. Ze benadrukt dat dit iets anders is dan wat in de Verenigde Staten doorgaans met travestie wordt bedoeld, namelijk mannen met een mannelijke identiteit die zich soms als vrouw kleden. Veel travesti namen tot voor kort geen hormonen en ondergingen geen operaties; dat verandert nu enigszins, omdat medische behandelingen de afgelopen twee à drie decennia in Brazilië beschikbaar zijn gekomen.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.