Het Fox Varian-vonnis verandert alles — eerste detransitioner wint rechtszaak

Fox Varian onderging op haar zestiende een dubbele mastectomie als onderdeel van haar gendertransitie.

Over de CBMW-podcast

In deze aflevering van de CBMW-podcast bespreken host Jonathan Swan, uitvoerend directeur Colin Smothers en CBMW-voorzitter Denny Burke een rechtszaak die volgens hen een keerpunt vormt in het debat over genderzorg bij minderjarigen. Aanleiding is het vonnis in de zaak van detransitioner Fox Varian. Op vrijdag 30 januari kende een burgerjury in New York haar twee miljoen dollar toe, in wat de sprekers omschrijven als de eerste Amerikaanse zaak waarin een detransitioner financiële compensatie krijgt voor schade na een gendergerelateerde operatie.

De zaak Fox Varian

Fox Varian, geboren als meisje, kreeg na jaren van psychische problemen op haar zestiende een dubbele mastectomie, ongeveer elf maanden nadat ze sociaal was begonnen te transitioneren. Volgens de sprekers had ze daarnaast te maken met depressie, angst en anorexia, en kreeg ze te horen dat de operatie haar klachten zou verlichten. Na de ingreep ontstond juist meer leed. De jury oordeelde dat de betrokken psycholoog en de plastisch chirurg de geldende medische standaarden niet hadden gevolgd. De chirurg zou Varian slechts tweemaal kort hebben gesproken voorafgaand aan de operatie. De sprekers benadrukken dat Varian en haar advocaten de bestaande zorgstandaarden niet ter discussie stelden; het verwijt was dat de behandelaars zelfs hun eigen normen niet haalden, zoals een vereiste periode van een stabiele genderidentiteit.

Bredere context volgens de sprekers

De gasten plaatsen de zaak in een ruimer verhaal. Ze verwijzen naar de eerdere Britse zaak van Keira Bell, die volgens hen het klimaat rond deze behandelingen veranderde, ook al werd haar uitspraak in hoger beroep teruggedraaid. Ze wijzen erop dat een vertegenwoordiger van WPATH tijdens het proces verklaarde de gevolgde aanpak niet te kunnen ondersteunen. Volgens de sprekers verschenen kort na het vonnis verklaringen van de American Society of Plastic Surgeons en uitspraken van de American Medical Association over onvoldoende bewijs voor dergelijke operaties bij minderjarigen, zonder dat er nieuwe data was. Ook noemen ze dat slechts één verslaggever, van de Free Press, het driewekelijkse proces volledig bijwoonde.

Stemmen die eerder waarschuwden

De sprekers wijzen op auteurs en wetenschappers die zich eerder kritisch uitlieten. Ze noemen Paul McHugh, die in de Wall Street Journal waarschuwde dat operaties bijkomende psychische klachten niet wegnemen, Ryan Anderson met zijn boek When Harry Became Sally, dat door Amazon werd verwijderd, en Abigail Shrier met Irreversible Damage uit 2020. Volgens de gasten werd kritiek lange tijd onderdrukt en draaide het mede om geld. Ze verwachten dat het voor behandelaars moeilijker wordt om zich te verzekeren en dat het aantal ingrepen daardoor zal afnemen. De aflevering eindigt met de hoop dat deze uitspraak verdere rechtszaken mogelijk maakt en verdere schade voorkomt.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

Fox Varian onderging op haar zestiende een dubbele mastectomie als onderdeel van haar gendertransitie. Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.