Genspect: historische medische schandalen en de WPATH Files (deel 2)
In dit tweede deel van een tweedelige reeks trekt Genspect parallellen tussen historische medische schandalen, zoals de massale verwijdering van gezonde eierstokken in de 19e eeuw, en de huidige gendergeneeskunde. De video laat zien hoe medisch conformisme, financiële belangen en ideologische overtuiging keer op keer tot collectieve schade leiden voor kwetsbare patiënten. De WPATH Files vormen het meest recente hoofdstuk in een lang patroon van medisch falen.
Over Genspect en het WPATH Files-rapport
Dit webinar is het tweede deel van een reeks van Genspect over de WPATH Files. Aan tafel zitten gastvrouw Stella O'Malley, Dr. Carrie Mendoza (spoedeisende-hulparts en directeur van Genspect USA) en Mia, schrijver van het WPATH Files-rapport. Mia maakte voor dat rapport vier casestudies waarin zij de huidige gendergeneeskunde vergelijkt met historische medische schandalen: lobotomieën, de ovariotomie, apotemnofilie en het hormoonschandaal rond het manipuleren van de lengte van kinderen. In deze aflevering staat de ovariotomie centraal: de chirurgische verwijdering van gezonde eierstokken in de 19e eeuw als zogenaamde behandeling voor uiteenlopende geestesziekten.
De ovariotomie als 19e-eeuws schandaal
Volgens de sprekers berustte de ingreep op pseudowetenschap. Er bestond geen verband tussen gezonde eierstokken en de geestelijke gesteldheid van een vrouw, maar de medische wereld was gefixeerd op de vrouwelijke voortplantingsorganen als bron van waanzin en hysterie. Het idee kwam voort uit eerdere theorieën over "spinale irritatie" en reflextheorie, waarbij irritatie van het ene orgaan een ander orgaan zou beïnvloeden. Mia schetst hoe de ingreep rond 1872 opkwam: vrijwel gelijktijdig voerden een Duitse chirurg en een Amerikaans-Brits team de operatie uit. De ingreep kreeg uiteindelijk de naam van Robert Batty ("Batty's operation"). Naar schatting ondergingen ongeveer 100.000 vrouwen de operatie in een periode van zo'n dertig jaar. In de begintijd, vóór antibiotica en steriele chirurgie, overleed ongeveer een op de drie vrouwen. De chirurgen wisten destijds niet wat eierstokken deden; zij verwachtten dat vrouwen daarna nog zwanger konden worden en stonden voor een raadsel toen de patiënten met overgangsklachten terugkwamen.
Patronen die terugkeren in de gendergeneeskunde
De sprekers benoemen meerdere parallellen met het heden. Mia gebruikt het begrip "symptom pool" van Edward Shorter: kwetsbare mensen kiezen onbewust uit een veranderende voorraad erkende aandoeningen, samen met het bijbehorende geaccepteerde behandelpakket van die tijd. Wie tegen de ingreep was, werd verweten "wanting in humanity" te zijn, vergelijkbaar met hoe kritiek vandaag wordt geframed. Ook beschrijven zij artsen die opgaan in nieuwe technieken en die enthousiast op patiënten willen toepassen, een rode draad die zij ook bij lobotomieën en puberteitsremmers zien. Carrie legt de medische gevolgen van vroege overgang uit: opvliegers, gewichtstoename en op langere termijn risico's voor hart en bloedvaten en botdichtheid. Het schandaal eindigde mede door een onderzoek naar een chirurgisch centrum in een inrichting in Pennsylvania, waar de vraag rees of opgenomen vrouwen wel toestemming konden geven.
Charcots hysterie, regelgeving en uitwegen
Mia bespreekt ook de hysterie-epidemie rond Jean-Martin Charcot in Frankrijk: een door de medische wereld uitgelokte sociale besmetting die zich verspreidde via lezingen, tijdschriften en de nieuwe techniek van de fotografie. Doordat Charcot ervan overtuigd was dat de eierstokken niets met hysterie te maken hadden, sloeg de ovariotomie in Frankrijk minder aan. Carrie trekt verder een lijn naar de opioïdencrisis en de rol van regelgeving, vergoedingen en grote ziekenhuisnetwerken. Het gesprek raakt ook aan de "organ inventory" in elektronische dossiers en de risico's van het registreren van juridisch in plaats van biologisch geslacht. Als mogelijke uitwegen noemen de sprekers publieksvoorlichting, klokkenluiders, betere data en het verlengen van de verjaringstermijn voor medische aansprakelijkheid, wat volgens hen al effect had in Missouri.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.