Lisa Littman en Sasha Ayad — introductie tot Rapid Onset Gender Dysphoria
Dr. Lisa Littman, de onderzoeker die ROGD beschreef, en Sasha Ayad, een therapeut die werkt met jongeren met genderidentiteitsproblemen, geven in dit
Over Lisa Littman en Sasha Ayad
In dit gesprek met interviewer Benjamin Boyce komen Dr. Lisa Littman en therapeut Sasha Ayad samen om het begrip Rapid Onset Gender Dysphoria (ROGD) toe te lichten. Littman, opgeleid als gynaecoloog en daarna werkzaam in onderzoek naar volksgezondheid, bedacht de term om een scenario te beschrijven waarin een tiener zonder eerdere voorgeschiedenis van genderdysforie er plotseling mee te maken krijgt. Ze startte de werving voor haar studie in 2016; een eerste samenvatting van tussentijdse resultaten verscheen in maart 2017 en het volledige artikel in 2018. Ayad werkt als therapeut met jongeren die worstelen met hun gender en koppelt Littmans onderzoek aan wat zij in haar praktijk ziet.
Wat ROGD beschrijft
Littman vertelt dat ze in haar omgeving opmerkte dat de ene tiener na de andere een transgenderidentiteit aankondigde, vaak via sociale media en regelmatig binnen dezelfde vriendengroep. In de literatuur over genderdysforie vond ze geen documentatie van zulke clusters in vriendschapsgroepen. Verhalen van ouders beschreven kinderen zonder dysforiesymptomen in de jeugd die na de puberteit, binnen groepen waarin veel over het onderwerp werd gepraat, een transgenderidentiteit aannamen. Ouders meldden dat behandelaars weinig interesse toonden in de bredere voorgeschiedenis of mentale gezondheid van het kind. Een verkenning van Tumblr liet een wereld zien waarin tieners elkaar adviseerden en valideerden. Littman zag parallellen met sociale aspecten van eetstoornissen, waar groepsdynamiek ook een rol speelt. Ze koos voor de term ROGD omdat die haar beschrijvend en neutraal leek.
Methode en weerstand
De studie gebruikte een anonieme, cross-sectionele vragenlijst op basis van ouderrapportage en een convenience sample, methoden die Littman benoemt als gangbaar en ook gebruikt in onderzoek dat sociale en medische transitie ondersteunt. Ze benadrukt dat dit een eerste beschrijvende studie is die hypothesen oproept, niet het laatste woord. Na publicatie kreeg ze veel weerstand: er volgde een post-publicatie review en kritiek op de methode, vaak nog voordat het volledige artikel beschikbaar was. Een consultancyfunctie die niets met genderdysforie te maken had, werd na afloop van haar contract niet verlengd. Littman zegt het belangrijk te vinden om door te gaan, ook omdat clinici en mensen die detransitioneerden haar lieten weten dat ze dit herkenden.
Klinisch perspectief en vragen
Ayad waardeert dat de studie breed is opgezet en factoren als trauma, autisme, hoogbegaafdheid en mentale gezondheid meeneemt. Beiden bespreken de sterke stijging van jongeren, en met name meisjes, die zich melden voor zorg rond genderdysforie, terwijl dit voorheen vooral jongens betrof. Ze wijzen op gevoeligheid voor de buitenwereld en perfectionisme als veelvoorkomende trekken, en op het verschil tussen het label "transgender kind" en het zien van een kind dat lijdt aan dysforie. Littman noemt dat de bewijskracht voor puberteitsremmers en hormonen bij adolescenten volgens richtlijnen als laag en zeer laag wordt beoordeeld. Beiden pleiten voor meer nuance, voorzichtigheid en het serieus nemen van wie detransitioneert, en zien onderzoek en open gesprek tussen clinici en onderzoekers als de weg vooruit.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.