Dr. Stephen Levine — 40 jaar gendergeneeskunde in perspectief

Dr. Stephen Levine heeft meer dan veertig jaar patiënten behandeld met genderdysforie. In dit gesprek in de serie Original Rebels deelt hij zijn

Over Dr. Stephen Levine

Dr. Stephen Levine is psychiater in de regio Cleveland en behandelt al meer dan vijf decennia patiënten, naar eigen zeggen sinds 1973. In dit gesprek in de serie Original Rebels, met Stella en Mia, vertelt hij dat hij geen genderspecialist in enge zin is, maar een breed scala aan mensen ziet: van trans-tieners tot hoogbejaarden van in de negentig. Juist dat brede klinische zicht geeft hem volgens hemzelf een perspectief dat verder reikt dan gender alleen. Hij benadrukt dat gendervragen geen uitzonderlijke vorm van lijden zijn, maar een van de vele manieren waarop mensen worstelen. Levine schreef onder meer het WPATH-files-rapport en zat jarenlang in de gremia die de standards of care opstelden.

Het multifactoriële karakter van gedrag

Levine benadert seksualiteit als een onderdeel van het menselijk bestaan dat iedereen op enig moment ervaart als een worsteling. Hij stelt dat gedrag altijd multifactorieel is: achter een enkele gedraging schuilen meerdere betekenissen en lagen tegelijk. Diagnostische categorieën als parafilie ziet hij niet als onveranderlijk; hij beschrijft hoe mensen hun voorkeuren in de loop van de tijd kunnen verschuiven of er met inzicht overheen kunnen groeien. Zijn behandeling begint daarom bij het begrijpen van de ontstaansgeschiedenis van een probleem, niet bij het zonder meer toegeven aan een wens. Datzelfde multifactoriële denken past hij toe op een transidentiteit: ook dat ziet hij niet als een uitzondering, maar als menselijk gedrag dat om begrip vraagt.

De ommekeer van Hbigda naar WPATH

Levine schetst hoe de organisatie die later WPATH zou worden, oorspronkelijk Hbigda heette en in de jaren zeventig een groep chirurgen, psychologen en psychiaters was die elke twee jaar bijeenkwamen om te begrijpen wat er aan de hand was bij mensen die om medische ingrepen vroegen. Hij noemt dat klinische wetenschap, gericht op follow-up en uitkomsten. Volgens hem verschoof het zwaartepunt rond de eeuwwisseling van onderzoeken naar pleiten: de leiding wilde vooral meer mensen opereren. Hij verliet de organisatie in 2002, mede na een congres in Galveston waar professionals vanuit de zaal werden uitgejouwd. Voor Levine was dat onverenigbaar met de manier waarop klinische wetenschap zou moeten werken.

Twijfels over medische transitie en de roep om onderzoek

Levine plaatst vraagtekens bij de gedachte dat medische transitie voor iedereen, van elke leeftijd, een gezonde ingreep is. Hij erkent dat mensen op het deelgebied van hun genderwens gelukkiger kunnen worden, maar wijst erop dat de prijs in de rest van hun leven hoog kan zijn: verbroken familiebanden, verlies van werk en de uitputting van het volhouden van een beeld. Hij stelt dat de vaak genoemde lage spijtcijfers volgens hem niet kloppen, en vraagt zich af hoeveel schade aanvaardbaar is voordat een ingreep heroverwogen wordt. Zijn voorstel om uit deze impasse te komen is wetenschappelijk onderzoek: een methodologisch correcte, gerandomiseerde vergelijking met een controlegroep, en eerlijke voorlichting aan ouders over de onzekerheden. Tegelijk erkent hij zijn eigen ambivalentie: als ouder, mens en arts vindt hij het verdedigbaar om puberteitsremmers bij jongeren te beperken, omdat de ontwikkeling van kind naar volwassene onvoorspelbaar is.

Bronnen

Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.

Lees verder over transspijt en detransitie

De video hierboven raakt aan een onderwerp dat steeds vaker in beeld komt: transspijt (in de internationale literatuur transition regret) en detransitie - het geheel of gedeeltelijk terugdraaien van een geslachtstransitie. Wie nadenkt over transitie, twijfelt achteraf of een dierbare ondersteunt, vindt hier persoonlijke ervaringen en wetenschappelijk onderzoek bij elkaar.

Dr. Stephen Levine heeft meer dan veertig jaar patiënten behandeld met genderdysforie. In dit gesprek in de serie Original Rebels deelt hij zijn Op transspijt.nl leggen we naast video's ook onderzoek vast - over puberteitsremmers, cross-seks hormonen, mastectomieën, het affirmatieve zorgmodel en de kritiek daarop - en persoonlijke verhalen van mensen die hun transitie hebben teruggedraaid. Veel video's zijn Engelstalig; in onze verhalen vind je Nederlandstalige getuigenissen.

Persoonlijke verhalen

Alle verhalen →

Onderzoek en achtergrond

Alle artikelen →

Twijfel je over je transitie of die van een dierbare? Je hoeft niet alleen te zijn. Op de hulp-pagina vind je organisaties die onbevooroordeeld kunnen ondersteunen. Bij vragen kun je ook contact opnemen - desgewenst anoniem.