Wij zijn de vrouwen die nee zeggen — Trans Weduwen (audiodocumentaire)
In deze audiodocumentaire komen zogenaamde trans-weduwen aan het woord: vrouwen wier mannen laat in hun leven kwamen uit als transgender. Ze beschrijven hoe dit hun huwelijk, gezin en psychisch welzijn verwoestte, en hoe ze weinig steun vonden bij hulpverleners die volledig op het perspectief van de transitionerende partner focusten. De verhalen bieden een zelden gehoord perspectief op de gevolgen van transitie voor direct betrokkenen.
Over Trans Widow Voices
In deze aflevering van de Women's Rights Network-podcast spreekt Sarah met Tinsel, oprichter van Trans Widow Voices. Met de term "trans-weduwe" worden vrouwen aangeduid wier partner verklaart een vrouw te willen zijn. Tinsel vertelt dat ze na het stuklopen van haar eigen relatie merkte dat er nauwelijks onafhankelijke steun bestond. De hulp die er was, kwam van trans-organisaties en was er volgens haar vooral op gericht vrouwen te laten verdragen wat ze als onverdraaglijk ervoeren. Daarom besloot ze dat trans-weduwen het zelf moesten oppakken. Eind 2017 startte ze een draad op het forum Mumsnet ("trans widow's escape committee"); de tweede poging sloeg aan en groeide uit tot een plek waar vrouwen elkaar vonden. Later volgden een Twitter-account en de website transwidowsvoices.org, bedoeld als plek waar vrouwen hun verhaal kwijt kunnen en lezers zelf hun conclusies trekken.
Patronen in de verhalen
Volgens Tinsel keren bij trans-weduwen steeds dezelfde thema's terug. Het sterkst is wat zij "boundary incursion" noemt: het voortdurend oprekken en overschrijden van grenzen die de vrouw stelde om de situatie nog draaglijk te houden. Ze legt verbanden met bekende patronen van huiselijk geweld. Veel verhalen draaien om wat zij autogynefilie (AGP) noemt, een term van Ray Blanchard: mannen die seksueel opgewonden raken van het idee van zichzelf in een als vrouwelijk ervaren, vaak stereotiepe rol. Tinsel betoogt dat zo'n fetisj naar haar mening niet "zonder slachtoffers" is, omdat hij volgens haar steunt op het ondergeschikt maken van vrouwen. Ze beschrijft hoe vrouwen worden gedrongen tot seksuele scenario's waar ze zich niet prettig bij voelen, naast emotionele, psychologische en financiële druk. Niet alle exen waren volgens haar AGP; sommige bleken homoseksueel. Zelf plaatst ze haar eigen ervaring aan het mildere eind van het spectrum.
Uitsluiting en de "spousal exit clause"
Tinsel stelt dat trans-weduwen vaak buiten beeld blijven, ook binnen feministische en LGB-groepen. Soms worden juist mannen zoals hun exen op podia uitgenodigd, wat zij voor betrokken vrouwen als hertraumatiserend beschrijft. Ze maakt de vergelijking met een denkbeeldige "redelijke vrouwenmishandelaar" die op een podium uitlegt dat het geweld binnen aanvaardbare grenzen moet blijven. Lesbische trans-weduwen worden volgens haar nog minder gehoord. Juridisch wijst ze op wat doorgaans "spousal veto" heet en wat zij liever de "spousal exit clause" noemt: in Engeland en Wales kan iemand pas een gender recognition certificate krijgen als de echtgenoot instemt met voortzetting van het huwelijk, of anders het huwelijk wordt beëindigd. Beide partijen kunnen het huwelijk beëindigen. Trans Widow Voices wil deze regeling behouden, omdat afschaffing volgens Tinsel samenhangt met zelfidentificatie. Tot slot vraagt ze vooral om respect voor de werkelijkheid van deze vrouwen en om vrouwgerichte activisme.
Bronnen
Let op: deze video is Engelstalig. Bekijk onze Verhalen voor Nederlandstalige getuigenissen.