Transgender atleten bij de Olympische Spelen van Parijs 2024: beleid en controverse

Bij de Olympische Spelen van Parijs 2024 stond het genderdebat in de sport opnieuw in het middelpunt van de aandacht — ditmaal niet primair vanwege transgenderatleten, maar vanwege twee bokssters over wie vragen bestonden naar een mogelijke DSD (differences of sex development): Imane Khelif (Algerije) en Lin Yu-ting (Taiwan).

De Khelif- en Lin-controverse

Beide bokssters waren eerder door de International Boxing Association (IBA) uitgesloten omdat zij niet zouden voldoen aan de geslachtscriteria; de IBA gaf aan dat het niet om een testosterontest ging, en haar voorzitter beweerde dat uit tests XY-chromosomen bleken (bron). Het IOC — dat de IBA eerder al zijn olympische erkenning had ontzegd — liet ze toe tot de Olympische vrouwencompetitie. Beide wonnen goud.

De controverse illustreerde de complexiteit van het genderdebat in sport: het gaat niet alleen om transgenderatleten, maar ook om atleten over wier biologische geslacht vragen bestaan.

Het IOC-beleid

In 2024 had het IOC de verantwoordelijkheid voor genderbeleid gedelegeerd aan individuele sportbonden, zonder uniform beleid voor transgenderatleten. Op 26 maart 2026 besloot het IOC alsnog dat de vrouwencategorie vanaf de Spelen van Los Angeles 2028 alleen openstaat voor biologische vrouwen, vast te stellen met een eenmalige SRY-gentest (bron). Tot die tijd verschilt het beleid per sport:

• World Athletics: transgendervrouwen die de mannelijke puberteit doormaakten, zijn uitgesloten van de vrouwenelitecompetitie
• World Aquatics: vergelijkbaar beleid
• Andere bonden: variëren van permissief tot restrictief

Zie ook: World Athletics en World Aquatics-beleid en het overzichtsartikel over transgenderatleten.

Bronnen:

• IOC — International Olympic Committee
• World Athletics en World Aquatics-beleid. Transspijt.nl.
• Transgenderatleten en vrouwensport. Transspijt.nl.
• Interseksualiteit en genderdysforie. Transspijt.nl.