Interseksualiteit en genderdysforie: twee verschillende aandoeningen, één verwarringsstrategie

In debatten over genderidentiteit wordt interseksualiteit frequent ingebracht als argument: "als er mensen zijn met tussenvormen van biologisch geslacht, dan is geslacht een spectrum." De conclusie: geslacht is niet binair, en daarmee wordt ruimte gecreëerd voor de claim dat transgenders letterlijk een ander geslacht hebben. Maar dit argument berust op een categoriefout.

Wat is interseksualiteit?

Interseksualiteit — officieel Differences of Sex Development (DSD) — omvat een breed scala van biologische variaties: congenitale bijnierhyperplasie (CAH), Klinefelter-syndroom (XXY), androgeen-insensitiviteitssyndroom (AIS), en anderen. Naar schatting 1,7% van de bevolking heeft een of andere DSD-variant — maar de meeste zijn klinisch onzichtbaar en niet geassocieerd met genderidentiteitsproblematiek.

Cruciaal: mensen met DSD zijn biologisch mannelijk of vrouwelijk — hun geslacht kan ambigue zijn in specifieke kenmerken, maar de onderliggende biologie is niet "neutraal." Het zijn variaties op het binaire systeem, niet een weerlegging ervan.

Wat is genderdysforie?

Genderdysforie is een psychologische toestand: het ongemak dat sommige mensen ervaren door de discrepantie tussen hun biologisch geslacht en hun genderidentiteit. Het heeft geen noodzakelijk verband met DSD. De overgrote meerderheid van transgender personen heeft geen intersekse-conditie. Zie ook: diagnostische criteria voor genderdysforie.

De categoriefout in het debat

Het argument "interseksualiteit bewijst dat geslacht een spectrum is" maakt een categoriefout: biologische variaties in geslachtskenmerken (DSD) zijn iets anders dan psychologische genderidentiteit. Dat er biologische tussenvormen bestaan, zegt niets over of een man met volledig mannelijke biologie "eigenlijk een vrouw" kan zijn op basis van zijn genderidentiteit.

Intersekse-activisten tegen de gelijkstelling

Opmerkelijk: veel intersekse-organisaties verzetten zich actief tegen de gelijkstelling van interseksualiteit met transgenderidentiteit. Organisaties als Organisation Intersex International (OII) stellen dat de gelijkstelling hun medische belangen schaadt: zij zoeken bescherming tegen onnodige operaties aan intersekse-baby's, niet politieke instrumentalisering van hun conditie.

Zie ook: biologisch geslacht en chromosomen.

Bronnen:

• Blackless et al. (2000). How sexually dimorphic are we? American Journal of Human Biology.
• Organisation Intersex International — officiële website
• Biologisch geslacht en chromosomen. Transspijt.nl.
• Begrippenlijst geslacht en gender. Transspijt.nl.